ქართველთა მეფეები

მეფეები სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში - “ქართველთა მეფის” ტიტული “ქართველთა სამეფოს” სახელწოდება და “ქართველთა მეფის” ტიტული დაკავშირებულია ტაოსთან და ბასიან-კარინთან. მაგალითად სუმბატ დავითისძის თხზულება “ქართველთა მეფედ” პირველად ახსენებს ადარნასეს, დავით I-ის ძეს - “ამან ადარნასე აღაშენა ბანა, ხელითა კვირიკე … [Read more...]

არიან-ქართლი

სიტყვა “ქართველის” ეტიმოლოგია ამჟამად მიღებული თვალსაზრისით, სიტყვა “ქართველი” უკავშირდება მცხეთაში “ქართლის მთას”, რომლის მცხოვრებთაც თითქოსდა ეწოდათ “ქართველი”, შემდგომ კი ეს სახელი განივრცო ირგვლივ მაცხოვრებლებზეც. სიტყვა “ქართველს” აგრეთვე აკავშირებენ სიტყვასთან “ქართა”, რაც შემორაგვულ ადგილს ნიშნავს. … [Read more...]

იბერიის თემის ქართული სამამამთავრო

ლაზიკის ეპარქიის საზღვრების ზრდა იბერიის თემის დაარსების შემდეგ I. ისტორია “იბერიის თემის” ოლქები და გზები არაბთა შემოსევების შემდეგ ბიზანტიის იმპერიამ მიატოვა მცირე აზიის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მაგრამ სახალიფოს მოუძლურებისას IX-X საუკუნეებში კვლავ განაცხადა პრეტენზიები თავისი ყოფილი ტერიტორიების … [Read more...]

ქუთათისი, უქიმერიონი, არქეოპოლისი, ნოქალაქევი, როდოპოლისი და სხვა ქალაქები

ქუთათისი საქართველოში ერთიდაიგივე სახელის მქონე ტოპონიმები მრავალია. ს. ყაუხჩიშვილმა აღნიშნა რომ “კუტ”, “ქუთ” ფუძის მქონე ტოპონიმები მცირე აზიაშიც მრავალია. “ქუთაჰია” - ამჟამადაც ქალაქის სახელია თურქეთში ყოფილ ქართველურ სამყაროში, გალატეას მიწაზე მდ. საქარიასთან ახლოს. ჭოროხის ხეობაშიც არის ასეთი სახელის მქონე … [Read more...]

ლაზიკა – კლარჯეთი

ლაზიკის გეოგრაფიული აღწერა პროკოფის მიხედვით ლაზიკა - კლდოვანი ქვეყანაა, უზარმაზარი მთებით და კლდეებით დაფარული მხარე, რომლის უმეტეს ნაწილზე მთიანობისა და კლდიანობის გამო არ მოდიოდა ისეთი მოსავალი, როგორიცაა ხორბალი და ღვინო, მხოლოდ ერთი შედარებით ნაყოფიერი მხარე ჰქონდა ლაზიკას - მოხირისი, დანარჩენი კი … [Read more...]

ალგეთის ხეობის ტაძრები

[Read more...]

აგათია სქოლასტიკოსი ლაზიკის შესახებ

ლაზები - ერთმორწმუნე ქრისტიანები არიან აგათია სქოლასტიკოსი ლაზიკის ხალხს და მის მეფეს უწოდებს ერთმორწმუნე ქრისტიანებს, კერძოდ, ისინი არიან “რომაელთა ქვეშევრდომი კეთილმზრახველი და ერთმორწმუნე” (გეორგიკა III, 1936 წ. გვ. 29). საერთაშორისო გზა ლაზიკის გავლით როგორც ხშირად აღინიშნა, ბიზანტიელებს არ სურდათ, რომ სპარ¬სე¬ლებს … [Read more...]

შავი ზღვის ისტორია

ჩვენი თვალსაზრისით ფასისის ბერძნული სამიტროპოლიტო კათედრა მდებარეობდა არა თანამედროვე ფოთში, არამედ ქართველი ხალხის ისტორიული ქვეყნის _ ტრაპეზუნტის რეგიონის რომელიღაც პუნქტში. თუ რატომ არ შეიძლებოდა ფოთში ასეთი სამიტროპოლიტო ცენტრის არსებობა, ამის დასამტკიცებლად მოგვყავს სხვადასხვა, მათ შორის გეოლოგიური … [Read more...]

პროკოფი კესარიელი „საიდუმლო ისტორია“

(მიმოხილვა) წყაროს მტკიცებების უგულებელყოფა მთარგმნელ-კომენტატორის მიერ პროკოფი კესარიელის თხზულების „საიდუმლო ისტორიის“ მთარგმნელი ნ. ეფრემიძე თავის კომენტარებში წერს - „ლაზიკე - ძველი კოლხეთის (დასავლეთ საქართველოს) სახელწოდებაა IV საუკუნის შემდგომ, იგივე „ქართული ეგრისი“ (პროკოფი კესარიელი, საიდუმლო ისტორია, 1989, … [Read more...]

პროკოფი კესარიელი “შენობათა შესახებ”

კლისურები ლაზიკის შესასვლელში ბიზანტიელებისთვის ლაზიკის “შესასვლელი” მდებარეობდა შავ ზღვასთან, ხოლო მისი “გასასვლელი” სპარსეთის მხარისაკენ იყო მიმართული. პროკოფი კესარიელის ცნობით, კლისურები ანუ ერთმანეთთან მი¬ჯრით მდებარე მთების ვიწრო ხეობები ლაზიკის “შესასვლელში” მდებარეობდნენ ანუ შავი ზღვის … [Read more...]