საქართველოს ეკლესიის სამწყსო და იურისდიქციის საზღვრები

კოლხური ცივილიზაციის მემკვიდრე იბერია ძველთაგანვე სახელოვან ქვეყნად მიიჩნეოდა საკუთარი დამწერლობით, ლიტერატურით, კულტურით - სამწყსო საქართველოს ეკლესიისა. ქართული ეკლესიის ისტორიის კვლევისათვის აუცილებელია განისაზღვროს მისი სამწყსოს რაობა.  ქრისტიანობის დაფუძნების ჟამს, ანუ თითქმის 20 საუკუნის წინ, რა სახისა … [Read more...]

ალბანეთი IV – V საუკუნეებში

[Read more...]

წმ. ნიკოლოზ მისტიკოსი(895 – 925)

კონსტანტინოპოლის პატრიარქის ნიკოლოზ მისტიკოსის წერილები აფხაზთა მეფეებს ქართველი საეკლესიო მამები საქართველოს ეკლესიას მიიჩნევდნენ მოციქუ ლთა სწავლების ერთგულ მცველად, რომელმაც ათასწლეულთა მანძილზე მტკიცედ დაიცვა წმიდა მართამლადიდებელი სარწმუნოება და საეკლესიო კანონები. ამის მიუხედავად, ზოგიერთი … [Read more...]

მეგრულ-ლაზური დიალექტი სალიტერატურო ზოგადქართული ენის სათავეებთან

არქეოლოგ ვირჯილიო კორბოს მიერ მდ. იორდანის ნაპირზე, ბეთლემის ჩრდილოეთით 1952 წელს აღმოჩენილი მონასტერი წყაროებში იწოდება ,,ლაზთა მონასტრად” (ე. მამისთვალიშვილი, ქართველები და ბიბლიური სამყარო, გვ. 85). ეს მონასტერი V საუკუნის 40-იან წლებში აუგია პეტრე იბერის მოძღვარს იოანე ლაზს. VI საუკუნეში, პროკოფი კესარიელის ცნობით, … [Read more...]

ხსნა მეფე მირიანისა

(ნებროთის წიგნი ხსნის შესახებ და ქართველთა „წინარე- ქრისტიანული“ მოლოდინი მესიისა) ტერმინი „ხსნა“ ხშირად გამოიყენება მე-4 და მე-5 საუკუნეების აღმწერელ ქართულ თხზულებებში ხსნა - ჩვენი უფლისა დამაცხოვრის იესო ქრისტეს - ძე ღვთისას - წყალობაა ადამიანის ცოდვებისაგან გამოსასყიდად, ხრწნისა და სიკვდილისაგან … [Read more...]

ჭყონდიდელი და ათაბაგი

ჭყონდიდელი საქართველოს მეფის „მამად“ იყო აღიარებული. ეს თავისთავად მიუთითებს სახელმწიფოს საქმეებში ამ მღვდელმთავრის მონაწილეობის შესახებ. ასე იყო თამარის მეფობის დასაწყისშიც. ამ დროის მემატიანე - ჭყონდიდელს მეფის მამას უწოდებს, მაგრამ მდგომარეობა შეიცვალა, სამეფო კარზე მოხდა დიდი გადაადგილებანი და თამარის … [Read more...]

ნიქოზელის სამწყსო (ივერიის ეკლესია)

გეოგრაფიული არეალი, რომელიც საუკუნეთა შემდგომ, საქართველოს ეკლესიის უძველეს, ნიქოზის საეპისკოპოსოს საზღვრებში შევიდა, სტრაბონის მიერ სახელდება როგორც შუა იბერია, ანუ შიდა ქართლი. "ეს იყო გული საქართველოსი, ამიტომაც იქ იყო უამრავი ტაძარი, უამრავი ეკლესია, დიდი სამწყსო, დიდი მრევლი, ჩვენი მორწმუნე ხალხი აქ ცხოვრობდა" / … [Read more...]

სამეგრელო

არქანჯელო ლამბერტისა და კორნელი ბოროზდინის აღწერით • დაათვალიერეთ და ჩამოტვირთეთ PDF ფორმატში … [Read more...]

კოლხი და გლეხი ნ. მარის მიხედვით

მიტროპოლიტი  ანანია ჯაფარიძე "ლაზი" ეთნონიმია, რომლითაც ბერძენი ავტორები მოიხსენებდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის მოსახლეობას. ეს სიტყვა ცნობილია უკვე I-II საუკუნეებიდან. აღნიშნული რეგიონი, როგორც ცნობილია დასახლებული იყო ქართველური ტომებით. როგორც ცნობილია, ქართულ ისტორიულ წყაროებში სიტყვა „ლაზიკა“ … [Read more...]

წმინდა ნინოს ცხოვრება

პირველად ვახსენოთ ცხოვრება წმიდისა და ნეტარისა დედისა ჩვენისა და ყოველი ქართლის განმანათლებლისა ნინო მოციქულისა, რომელიც თვით მანვე ნეტარმა მოგვითხრო აღსრულების ჟამს და აღწერა მორწმუნე დედოფალმა სალომე უჯარმელმა, მირიან მეფის ძის ცოლმა, ასულმა თრდატ სომეხთა მეფისა. წმიდა გიორგი კაპადოკიელის ქრისტესთვის წამების … [Read more...]