ეგრისი, არგვეთი  და ლაზიკა:

(ტერმინოლოგიური, გეოგრაფიული და პოლიტიკური დიფერენციაცია ანტიკური წყაროების მიხედვით) შესავალი დასავლეთ საქართველოს ადრეული პოლიტიკური გეოგრაფიის ერთ-ერთ ყველაზე სადავო საკითხს წარმოადგენს ტერმინთა „ეგრისისა და არგვეთის (მარგვეთის) საერისთავოებისა“ და „ლაზთა სამეფოს“ ურთიერთმიმართება.  თანამედროვე … [Read more...]

ლიტერატურის მიმოხილვა ლაზიკის ეპარქიებში ისტორიულად მცხოვრები ტომების შესახებ

ლაზიკის ეპარქიებში ისტორიულად მცხოვრები ტომები ქსენოფონტეს მიხედვით (ძვ.წ. V-IV სს.) (თ. მიქელაძის კვლევა) კონსტანტინეპოლის საპატრიარქოს ეპარქიები ლაზიკაში, როგორც აღინიშნა, მოიცავდა ქალდიისა და იბერიის თემების მნიშვნელოვან ნაწილს. იბერიის თემიდან (ტაო, ბასიანი, კარინი და სხვა ოლქები) იყვნენ გამოსული ცნობილი … [Read more...]

ჰეკატოს მილეტელის ფრაგმენტი 188 – კოლხებისა და მოსხების ენობრივი ერთობის შესახებ

1. შესავალი ჰეკატოს მილეტელი (ძვ. წ. 550–490) მიიჩნევა მსოფლიოს ერთ-ერთ პირველ ისტორიოგრაფად და გეოგრაფოსად. მისი მოღვაწეობა ემთხვევა ძველი ბერძნული ისტორიოგრაფიის ადრეულ ეტაპს, როდესაც მწერლები ცდილობდნენ ასახონ როგორც საკუთარი, ისე უცხო ხალხებისა და ეთნოსების ცხოვრებისა და ტერიტორიების დინამიკა.  ჰეკატოსის მიერ … [Read more...]

საქართველოს ეკლესია

უდიდესი საღმრთო წყალობიდან, რომელსაც ჩვენი წინაპრები ქართლის მოქცევას  ანუ საქართველს გაქრისტიანებას უწოდებდნენ,  1700 წელი გავიდა.  ამ დღესასწაულის სიხარულს, რომელიც 2026 წელს აღინიშნება, დიდ ჩრდილად შეიძლება გაყოლოდა უწმიდესი და უნეტარესი კათალიკოს-პატრაიარქ ილია II -ის გარდაცვალება, რომ არა მისი … [Read more...]

ქართველი მონოფიზიტები და სომხური ეკლესიის წევრი ქართველი ქალკედონიტები

სომხური ეკლესია დაარსებისთანავე აღმოსავლეთის ერთ-ერთ უძლიერეს ეკლესიად იქცა. ის განსაკუთრებით გაძლიერდა V-VI საუკუნეებში, როცა მან ეროვნული ანბანის შექმნით მიიღო სულიერი დამოუკიდებლობა და ძალა. ამ დროს ის უპირისპირდება ბერძნულ-რომაულ (ანუ რომ-საბერძნეთის იმპერიის) ეკლესიას და აცხადებს პრეტენზიას, რომ ის მთელ … [Read more...]

აია-კოლხიდა და პელასგურ-კავკასიური იდენტობა

  XX ს-ის დასაწყისში ლინგვისტმა ბერჯიხ გროზნიმ გაშიფრა ხეთური ლურსმული დამწერლობა და წაიკითხა ხეთების დედაქალაქის მდიდარი სამეფო არქივი. ამ დოკუმენტებში ჩანდა, რომ ხეთების მეზობლად არსებობდა სახელმწიფო ჰაიასა, ზოგიერთი მკვლევარის აზრით ჰაიასას ადგილმდებარეობა ურარტუსას ემთხვეოდა. ის არზრუმის პლატოზეც … [Read more...]

მეფე ფარნავაზი და პირველი ერთიანი ქართული სახელმწიფო

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე საქართველოს პირველი ერთიანი სახელმწიფოს დამაარსებლის, ანბანის გამავრცელებლის, ქართული მწიგნობრობის ფუძემდებლის, მეფე ფარნავაზის ცხოვრება აღწერილია ქართველთა უმთავრეს საისტორიო, ეროვნული სიწმინდის ხარისხამდე ამაღლებულ წიგნში, რომელსაც “ქართლის ცხოვრება“ ეწოდება. მიჩნეულია, რომ … [Read more...]

საქართველოს VIII საეკლესიო კრების (1937 წ.) სახელით გამოცემული “დებულება”

1945 წლის 28 მარტს საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდმა მიიღო “დებულება საქართველოს ეკლესიის მართვა-გამგეობისათვის”, რომელიც შეთანხმებული იყო IV და VIII საეკლესიო კრებათა მიერ დამტკიცებულ “დებულებებთან”, ამასთანავე, იგი შეთანხმებული იყო იმჟამინდელ საბჭოთა კავშირში მოქმედ სამოქალაქო კანონებთან. ამ დებულებათა ძალით … [Read more...]

საქართველოს ეკლესიის სამწყსო და იურისდიქციის საზღვრები

კოლხური ცივილიზაციის მემკვიდრე იბერია ძველთაგანვე სახელოვან ქვეყნად მიიჩნეოდა საკუთარი დამწერლობით, ლიტერატურით, კულტურით - სამწყსო საქართველოს ეკლესიისა. ქართული ეკლესიის ისტორიის კვლევისათვის აუცილებელია განისაზღვროს მისი სამწყსოს რაობა.  ქრისტიანობის დაფუძნების ჟამს, ანუ თითქმის 20 საუკუნის წინ, რა სახისა … [Read more...]

ალბანეთი IV – V საუკუნეებში

[Read more...]