მესხეთის წარსულიდან

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე დაახლოებით 1270 წელს ცნობილი სახელმწიფო მოღვაწე სარგის ჯაყელი ბერად აღიკვეცა. სამეფოში ერთ-ერთი პირველი კაცი, ერთდროულად ათაბაგი, მეჭურჭლეთუხუცესი და სპასალარი, მფლობელი ვრცელი ქვეყნისა “ტასისკარიდან კარნუ-ქალაქამდე” მონასტერში საბას სახელით შევიდა. მან ერისთავის წითელი, … [Read more...]

მცხეთის ჯვრის დიდი ტაძრის წინაისტორია (ნაწილი V)

https://meufeanania.info/jvarius/ https://meufeanania.info/jvaricum/ განსხვავება ქართულ ჯვარგუმბათოვან არქიტექტურასა და ბიზანტიურ გუმბათოვან ტაძრებს შორის ქრისტიანული ცენტრული ტაძრების ჩამოყალიბება რომაულ და აღმოსავლურ არქიტექტურულ ტრადიციებს ეფუძნებოდა. რომაულ სამყაროში გუმბათოვანი ნაგებობების მშენებლობა მაღალ სრულყოფილებას აღწევდა, რასაც … [Read more...]

ბაგრატიონების ლეგიტიმაცია ქართლის სამეფო ტახტზე

ძვ. წ.  მე-4 საუკუნის მიწურულიდან ვიდრე მე-19 ს. დასაწყისამდე,  თითქმის უწყვეტად, საქართველოს ძირითადი სამეფო დინასტიები იყვნენ ფარნავაზიანები და ბაგრატიონები.  მე-3 ს-ის ბოლოდან ფარნავაზიანები ხოსროიანებადაც იწოდებოდნენ, ჩანს, სასანიდური ირანის გავლენის გაზრდის კვალდაკვალ, მათ მიერ მაზდეანური სარწმუნოების … [Read more...]

ქართიზაციის თეორიის დამნერგავი მხარის მუშაობის შედეგი

(გრიგოლ ბაკურიანისძის  სომხად გამოცხადების კვალდაკვალ მხითარ გოშის ეთნიკურ ალბანელად გამოცხადება)   მე-20 ს. დასაწყისში ჩამოყალიბებული სახე მიიღო სომეხ ისტორიკოსთა, კერძოდ პატკანოვის წრეში მე-19 ს. ბოლოს შემუშავებულმა ე.წ. ქართიზაციის თეორიამ, რომლის მიხედვით, ტაო-კლარჯეთის მკვიდრი მოსახლეობა ეთნიკურ სომხებად … [Read more...]

სკანდა და სარაპანა ართვინ-არტაანის გზაზე

წაკითხულ იქნა ბათუმის კონფერენციაზე „ჩვენი სულიერების ბალავარი“ 2012 წელი (ლაზიკის ეპარქიების იურისდიქციისათვის)   სარაპანას ადგილმდებარეობის გარკვევას უპირველესი მნიშვნელობა საქართველოს ეკლესიის იურისდიქციის საზღვრების გამორკვევისათვის. XX ს. 20-30-იანი წლების შემდეგ ქართულ ისტორიოგრაფიაში ჩამოყალიბდა … [Read more...]

ქართველი მონოფიზიტები და სომხური ეკლესიის წევრი ქართველი ქალკედონიტები

სომხური ეკლესია დაარსებისთანავე აღმოსავლეთის ერთ-ერთ უძლიერეს ეკლესიად იქცა. ის განსაკუთრებით გაძლიერდა V-VI საუკუნეებში, როცა მან ეროვნული ანბანის შექმნით მიიღო სულიერი დამოუკიდებლობა და ძალა. ამ დროს ის უპირისპირდება ბერძნულ-რომაულ (ანუ რომ-საბერძნეთის იმპერიის) ეკლესიას და აცხადებს პრეტენზიას, რომ ის მთელ … [Read more...]

ჭყონდიდელი და ათაბაგი

ჭყონდიდელი საქართველოს მეფის „მამად“ იყო აღიარებული. ეს თავისთავად მიუთითებს სახელმწიფოს საქმეებში ამ მღვდელმთავრის მონაწილეობის შესახებ. ასე იყო თამარის მეფობის დასაწყისშიც. ამ დროის მემატიანე - ჭყონდიდელს მეფის მამას უწოდებს, მაგრამ მდგომარეობა შეიცვალა, სამეფო კარზე მოხდა დიდი გადაადგილებანი და თამარის … [Read more...]

ნიქოზელის სამწყსო (ივერიის ეკლესია)

გეოგრაფიული არეალი, რომელიც საუკუნეთა შემდგომ, საქართველოს ეკლესიის უძველეს, ნიქოზის საეპისკოპოსოს საზღვრებში შევიდა, სტრაბონის მიერ სახელდება როგორც შუა იბერია, ანუ შიდა ქართლი. "ეს იყო გული საქართველოსი, ამიტომაც იქ იყო უამრავი ტაძარი, უამრავი ეკლესია, დიდი სამწყსო, დიდი მრევლი, ჩვენი მორწმუნე ხალხი აქ ცხოვრობდა" / … [Read more...]

სამეგრელო

არქანჯელო ლამბერტისა და კორნელი ბოროზდინის აღწერით • დაათვალიერეთ და ჩამოტვირთეთ PDF ფორმატში … [Read more...]

წმინდა ნინოს ცხოვრება

პირველად ვახსენოთ ცხოვრება წმიდისა და ნეტარისა დედისა ჩვენისა და ყოველი ქართლის განმანათლებლისა ნინო მოციქულისა, რომელიც თვით მანვე ნეტარმა მოგვითხრო აღსრულების ჟამს და აღწერა მორწმუნე დედოფალმა სალომე უჯარმელმა, მირიან მეფის ძის ცოლმა, ასულმა თრდატ სომეხთა მეფისა. წმიდა გიორგი კაპადოკიელის ქრისტესთვის წამების … [Read more...]