არქანჯელო ლამბერტისა და კორნელი ბოროზდინის აღწერით • დაათვალიერეთ და ჩამოტვირთეთ PDF ფორმატში … [Read more...]
აბო თბილელის „ქართველობისა“ და „ქართველთა სისხლით მონათესაობის ეთნიკური მომენტის“ შესახებ
13 January, 2026
„გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების“ გადამწერის მიერ, ერთი ქარაგმის არასწორად გახსნამ XX საუკუნის ზოგიერთ დიდ ისტორიკოსს საფუძველი მისცა ისე გაეგო მერჩულის ცნობა, თითქოსდა ქართლის საკათალიკოსოს IX საუკუნემდე მირონის კურთხევის უფლება არ ჰქონდა და დასავლეთ საქართველოს პირველად IX-X საუკუნეში ეწოდა ქართლი, აქ ქართულ ენაზე … [Read more...]
არსენი საფარელი „ერთობისდროინდელი“ სომეხი კათალიკოსების შესახებ
19 July, 2025
VI-VII საუკუნეებში ქართულ და სომხურ ეკლესიათა შორის „ერთობის“ ხასიათის გამორკვევისათვის მოვიყვანთ არსენი საფარელის მიერ მოხსენიებულ სომეხ კათალიკოსთა რიგს, რომელთაც, ასე თუ ისე, გავლენა ჰქონიათ ქართულ ეკლესიაზე. ქართულ და სომხურ ეკლესიათა „განყოფა“ არ უნდა გავიგოთ ისე, თითქოსდა კავკასიურ ადგილობრივ ეკლესიათა … [Read more...]
ტერმინ „ნათესავით ქართველის“ შესახებ
03 July, 2025
ცნებების „ნათესავით ქართველისა“ (ე.ი. ეროვნებით ქართველის, გვარტომობით ქართველის) და „ქართველის“ გაგებისათვის მოვიშველიოთ ძველი ქართველი მოღვაწეების, მწერლებისა და ისტორიკოსების განსაზღვრებანი. განსაკუთრებით საინტერესოა, რომ „ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით ქართველი და „ნათესავით ქართველი“ ეწოდება საქართველოს … [Read more...]
მასუდის ცნობები
13 December, 2024
მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე ნ. კარაულოვმა რუსულ ენაზე გამოსცა მე-10 საუკუნის არაბი მწერლის მასუდის (+966) ცნობები კავკასიის შესახებ თავისივე შენიშვნებით მასუდი წერს - „ალანების ქვეყნის გვერდით ცხოვრობენ აფხაზები, ისინი ქრისტიანულ რელიგიას აღიარებენ, მათ ჰყავთ მეფე, ალანთა მეფე უფრო ძლიერია. აფხაზების ახლოა ჯურიას … [Read more...]
ქართული ეკლესიის დევნა 1021-1054 წლებში ბიზანტია-საქართველოს ომის დროს
03 December, 2024
ბაგრატ III-ის გარდაცვალების შემდეგ იწყება ომი ბიზანტიის იმპერიასა და საქართველოს შორის. ეს იყო არა უბრალო და ეპიზოდური შებრძოლებები, არამედ დიდი ომი, რომელიც გაგრძელდა ათწლეულობით და რომელშიც უშუალოდ მონაწილეობდნენ ბიზანტიის იმპერატორები და საქართველოს მეფეები. ომი დაიწყო ბასილი II-ის დროს, 1021 წელს და მიმდინარეობდა … [Read more...]
საეპისკოპოსოების ჩამოყალიბება ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში (შესავალი)
13 August, 2024
ტაოს, იბერიის თემისა და ლაზიკის საეპისკოპოსოთა იურისდიქცია ერთმანეთთანაა დაკავშირებული, კერძოდ, ტაოს სამეფოს გაუქმების შემდგომ დაარსებული „იბერიის თემისა“ და მიმდებარე რეგიონების ქართული საეპისკოპოსოები ბიზანტიის იმპერიამ მე-11 საუკუნეში შეიყვანა ლაზიკის ეპარქიაში. დაახლოებით მე-11 საუკუნის 20-იან წლებში … [Read more...]
ქართული ეკლესიის შინაგანი დიპტიხი
29 July, 2024
(ჯდომისა და დგომის წესი) არა მარტო მღვდელმთავარი, არამედ თავიანთი განწესება აქვთ სამღვდელოებას - „დეკანოზებს, კანდელაკებს და კრებულს“. დიპტიხს ძველქართულად ეწოდებოდა - „სამღვდელოთა დასთა წყობილება“, ან „წესდება და გარიგება“ და ასევე „ზევით და ქვევით დგომის წესი“. „სამღვდელოთა დასთა წყობილება“ ერთიანი საქართველოს … [Read more...]
ტაოს იბერთა მოკლე ისტორია
04 June, 2024
ანტიოქიის პატრიარქის ამჟამინდელი ტიტულატურა ასეთია: „მათი ღვთაებრივი უნეტარესობა, უნეტარესი იოანე მე-10, პატრიარქი დიდისა ღმრთისა ქალაქისა ანტიოქიისა, სირიისა, არაბეთისა, კილიკიისა, ივერიისა, შუამდინარეთისა და სრულიად აღმოსავლეთისა“. ანტიოქიის პატრიარქის ტიტულატურაში ტერმინით „ივერია“ მოიხსენიება არა … [Read more...]
