ქართველი ხალხი/ერი – ქრისტიანობამდე არსებული ეთნო-პოლიტიკური ერთობა

(კოლხურ–იბერიული უწყვეტობა) შესავალი ქართველი ხალხის ეთნიკური და პოლიტიკური ფორმირების საკითხი ერთ-ერთი ყველაზე დისკუსიური თემაა კავკასიოლოგიაში. ტრადიციულ, განსაკუთრებით საბჭოთა ისტორიოგრაფიაში, დომინირებდა შეხედულება, რომლის მიხედვითაც ძველ კოლხეთსა და იბერიას შორის არსებობდა მკვეთრი ეთნიკური და … [Read more...]

ავტოკეფალური მოძრაობის ჩასახვა

1819-1820 წლების იმერეთის ცნობილი "საეკლესიო აჯანყების" ჩახშობის შემდეგ ქართული ეკლესიისადმი ყოველგვარი მზრუნველობის გამოვლენ ას რუსეთის იმპერია რეპრესიებით პასუხობდა. განსაკუთრებით 1832 წლის შეთქმულების შემდეგ, რომლის ერთ-ერთი უმთავრესი იდეოლოგები ბერი ფილადელფოს კიკნაძე და სასულიერო წოდების წრიდან გამოსული სოლომონ … [Read more...]

1917 წლის ავტოკეფალიის აღმდგენელი კრებები

ცხრა კრება "თვითგამორკვევის დიდი აქტი" 1) 1917 წლის 12 მარტს სვეტიცხოვლის ტაძარში შეიკრიბა საქართველოს სამღვდელოებისა და ერისკაცთა წარმომადგენლები, რომე ლთაც ერთ ხმად დაადგინ ეს საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალური მმართველობის აღდგენა. რუსული ეკლესია ამტკიცებდა, რომ ასეთი ქმედება არაკანონიკური იყო და ქართული მხარე … [Read more...]

პეტრას ციხე-სიმაგრე და პეტრას საეპისკოპოსო კათედრა

სხვაა პეტრას ციხე-ქალაქი და სხვა ქალაქში იყო პეტრას საეპისკოპოსო კათედრა ნ. ადონცის ცნობით ციხე-ქალაქი პეტრა მდებარეობდა იმპერიის ჩრდილო საზღვარზე. რადგანაც ლაზიკა იმპერიაში შედიოდა, პეტრა მის ჩრდილოეთში მდებარეობდა. პეტრას აშენება-დაფუძნებით იუსტინიანემ იმპერიის საზღვარი გააფართოვა ჩრდილოეთის მიმართულებით. … [Read more...]

მიტროპოლიტ ანანია ჯაფარიძის სიტყვა პარლამენტში, საზეიმო სხდომაზე საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის 100 წლისთავთან დაკავშირებით

თქვენო უწმინდესობავ უნეტარესობავ, თქვენო აღმატებულებავ, ბატონო პრეზიდენტო, ბატონო პარლამენტის თავჯდომარევ, ბატონო დეპუტატებო, საქართველოს ეკლესიის წმიდა სინოდის ყოვლადსამღვდელო მღვდელმთავარნო, პატივცემულო დიპლომატებო 1917 წლის 25 მარტს სვეტიცხოვლის დიდებულ ტაძარში გამოცხადდა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის … [Read more...]

ქართველები ოსმალეთის სომხურ მილეთში

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე კონსტანტნოპოლის დაცემის 1453 წელს, სამცხე-საათაბაგოს ქართული სამთავრო თავის ძლიერების ზენიტში იმყოფებოდა, იმდენად გაძლიერბული, რომ გაბედა და თვით ერთიანი საქართველოს მეფეს გიორგი მე-8-ს შეებძოლა და ის 1465 წელს დაამარცხა. მაგრამ ეს არ იყო გამარჯვება, არამედ მის სამთავროში მცხოვრები ხალხის … [Read more...]

ეპისკოპოსების ბრძოლა ბიჭვინთის დასაცავად

1533 წლის 30-31 იანვარს დასავლეთ საქართველოს ლაშქარი ეპისკოპოსთა მონაწილეობით შეებრძოლა ბიჭვინთისა და  ქრისტიანული საქართველოს ასაოხრებლად დაძრულ ჩრდილოკავკასიურ ჯარებს. ეს ბრძოლა მოხდა „ჯიქეთში“, დაახლოებით თანამედროვე გაგრის ჩრდილოეთით. პირველ დღეს ქართველებმა გაიმარჯვეს, მეორე დღეს  ღალატით … [Read more...]

პონტოს ეპარქიები

I. პონტოს ყოფითი გარემო და გეოგრაფიული პირობები (ს. კარპოვი, ტრაპეზუნტის იმპერიის ისტორია, 2007, რუს. ენაზე) ხალიბები და არმენოხალიბები “პონტოს სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ საზღვრებთან ძლიერდებოდა სომეხთა ყოფა. არაა შემთხვევითი, რომ პლინიუსი უკვე წერდა ხალიბებისა და არმენოხალიბების შესახებ” (ს. კარპოვი, ტრაპეზუნტის … [Read more...]

ქართული ენა, როგორც ჩრდილოეთ კავკასიის ისტორიული ლინგვა ფრანკა 

(ევლია ჩელების ჩანაწერები და არქეოლოგიური რეალობა) ანოტაცია: წინამდებარე ნაშრომი იკვლევს ქართული ენის, როგორც ჩრდილოეთ კავკასიის ისტორიული „ლინგვა ფრანკას“ როლს გვიან შუა საუკუნეებამდე.  კვლევა ეფუძნება თეიმურაზ ბატონიშვილისა და XVII საუკუნის თურქი მოგზაურის, ევლია ჩელების უნიკალურ ცნობებს, რომლებიც … [Read more...]

მცირე კოლხეთის გეოგრაფია 

(მცირე ანუ ელინისტური ხანის კოლხეთი) ელინისტური ხანის კოლხეთი (ანუ მცირე კოლხეთი) ნაწილი იყო პონტოს იმპერიისა ანუ პონტოს სამეფოსი, ბერძნული ელინისტური სახელმწიფოსი (ძვ. 302-ახ.წ.62), რომელიც ევქსინის პონტოს ანუ შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე ჩამოყალიბდა. მისი საზღვარი აღმოსავლეთის მიმართულებით აღწევდა მდინარე ფაზისამდე, … [Read more...]