“სვანებს უწოდებენ იბერიელებს” (სტრაბონი, XI, II, 19) “იმ ხალხთა შორის, რომელნიც თავს იყრიან დიოსკურიადაში არიან ფტიროფაგებიც, რომლებმაც ეს სახელი მიიღეს უსუფთაობის და ჭუჭყის გამო. მათ ახლოს ცხოვრობენ სოანები, რომლებიც არაფრით ჩამოუვარდებიან მათ უსუფთაობით, მაგრამ სჯობნიან ძლიერებით, და შეიძლება ითქვას,რომ ისინი თითქმის … [Read more...]

იაზონი და ამირანი – პელასგურ-კავკასიური იდენტობა აქამდე ყურადღება არავის მიუქცევია იმ საოცარი ფაქტისათვის, რომ ქართული ეპოსის გმირის ამირანისა და არგონავტების მეთაურ იაზონის ამბები არა თუ საოცრად ემსგავსება ერთმანეთს, არამედ იდენტურიცაა, კერძოდ ამირანი და იაზონი ერთი სქემით მოქმედებენ: იაზონი მიდის მედეას მამის … [Read more...]

ავანის ანუ “ივერთა” საკათალიკოსო (“კათალიკოსნი აღმოსავალისანი”) VI ს. ბოლოს (VII ს. დასაწყისში) ავანის საკათალიკოსო სარწმუნოებრივი ნიშნით Gგამოეყო დვინის საკათალიკოსოს. ის თავის იურისდიქციას ძირითადად ავრცელებდა ქართველებით დასახლებულ მიწა წყალზე, ტაო-ბასიანზე და აგრეთვე გუგარქად წოდებულ ტერიტორიაზე,რომელიც სომხური … [Read more...]

ლაზიკის ეპარქიის საზღვრების ზრდა იბერიის თემის დაარსების შემდეგ I. ისტორია “იბერიის თემის” ოლქები და გზები არაბთა შემოსევების შემდეგ ბიზანტიის იმპერიამ მიატოვა მცირე აზიის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მაგრამ სახალიფოს მოუძლურებისას IX-X საუკუნეებში კვლავ განაცხადა პრეტენზიები თავისი ყოფილი ტერიტორიების … [Read more...]

ფაზისი კლიმატური პერიოდები ფოთის აკვატორიაში (ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორის, გეოლოგ გ. მაისურაძის თვალსაზრისი) ფოთის, მდ. რიონისა და მისი დელტის, ასევე კოლხეთის დაბლობის უდიდესი ნაწილის გეოლოგიური სახე უკანასკნელი 2000 წლის მანძილზე განპირობებული იყო კლიმატური პერიოდებით. გეოლოგიური პერიოდები ბოლო ათი ათასი წლის … [Read more...]

დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო იურისდიქციისათვის სარაპანა და სკანდა სად მდებარეობდა სტრაბონისეული სარაპანა (შორაპანი) სარაპანას ადგილმდებარეობის გარკვევას უპირველესი მნიშვნელობა საქართველოს ეკლესიის იურისდიქციის საზღვრების გამორკვევისათვის. XX ს. 20-30-იანი წლების შემდეგ ქართულ ისტორიოგრაფიაში ჩამოყალიბდა … [Read more...]

ლაზიკის გეოგრაფიული აღწერა პროკოფის მიხედვით ლაზიკა - კლდოვანი ქვეყანაა, უზარმაზარი მთებით და კლდეებით დაფარული მხარე, რომლის უმეტეს ნაწილზე მთიანობისა და კლდიანობის გამო არ მოდიოდა ისეთი მოსავალი, როგორიცაა ხორბალი და ღვინო, მხოლოდ ერთი შედარებით ნაყოფიერი მხარე ჰქონდა ლაზიკას - მოხირისი, დანარჩენი კი … [Read more...]

შესავალი ბიზანტიელებისათვის, ეკლესიური თვალსაზრისით, ლაზიკა ერქვა არა დასავლეთ საქართველოს, არამედ იმ ვრცელ ქართულ მხარეს ვანის ტბიდან ტრაპეზუნტამდე, რომელიც თითქოსდა ამოვარდნილია ქართველთა ისტორიული მახსოვრობის სფეროდან, მითუმეტეს თანამედროვე ქართული ისტორიოგრაფიიდან. აზრი, რომ ლაზიკა არ ერქვა დასავლეთ … [Read more...]

შესავალი XX ს-ის ოფიციალური ისტორიოგრაფიის თვალსაზრისით ქართული ეკლესია იყო “პროზელიტური ეკლესია”, რომელმაც თითქოსდა IX-X სს-ში დასავლეთ საქართველოდან გააძევა ძველთაგანვე კონსტანტინოპოლის იურისდიქციაში მყოფი ბერძნული საეპისკოპოსოები და გააუქმა ფასისის (ფოთის) სამიტროპოლიტოში შემავალი როდოპოლისის (ვარციხის), … [Read more...]

შესავალი არიანეს ერთ-ერთი ადრინდელი ნაწარმოები არის “მოგზაურობა შავი ზღვის გარშემო” დაწერილი 131 წელს, მოღწეულია ერთადერთი ხელნაწერის სახით. არიანე იყო კაპადოკიის პროვინციის მმართველი, ამიტომაც მან დაათვალიერა თავისი პროვინცია, აღწერა და წერილის სახით გაუგზავნა იმპერატორ ადრიანეს. არიანეს ტრაპიზონიდან ფეხით … [Read more...]