არსენ საფარელის თხზულება „განყოფისათვის ქართველთა და სომეხთა“

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე ქართული ეკლესიის VI და VII საუკუნეების ისტორია გადმოცემულია თხზულებაში, რომელსაც ეწოდება „განყოფისათვის ქართველთა და სომეხთა“. ავტორობა მიეწერება არსენი მცხეთელ კათალიკოზს. ტექსტი კრიტიკულად დაადგინა ზ. ალექსიძემ, რომლის გამოკვლევითა და კომენტარებით ვისარგებლებთ ამ თხზულების ახალი … [Read more...]

აფხაზეთი (გააფხაზება)

  დაათვალიერეთ და ჩამოტვირთეთ pdf ფორმატში   … [Read more...]

მოვსეს კალანკატუაცის მიერ აღწერილი VII საუკუნის ამბები

მოვსეს კალანკატუაცის „ალვანთა ქვეყნის ისტორია“ (ძველი სომხურიდან თარგმნილი ლ. დავლიანიძე-ტატიშვილის მიერ) გამოიცა 1985 წელს. გადმოვცემთ ამ წიგნის VII საუკუნის ზოგიერთ ამბავს, დაკავშირებულს ქართული ეკლესიის ისტორიასთან.   თავი XI. ჰერაკლე ხაზარებს იხმობს სპარსეთზე სალაშქროდ   ჰერაკლეს ბრძანებით ხაზარების ძლიერი … [Read more...]

„ქართლის“ ისტორიული გეოგრაფია VIII საუკუნისათვის

ქართლის წყაროთა თანახმად, V საუკუნესა და წინა საუკუნეებში სიტყვა „ქართლის“ ქვეშ იგულისხმებოდა მთელი საქართველო. აღმოსავლეთ საქართველოს უკიდურესი აღმოსავლეთი პროვინციებიც - კახეთი და ჰერეთი - ქართლის ნაწილი იყო. V საუკუნის ავტორს ასე აქვს გადმოცემული: „ვითარცა მოიწია იგი საზღვართა ქართლისათა ქვეყანასა მას … [Read more...]

ქართული ეკლესიის საპატრიარქო ეკლესიად გამოცხადება VII საუკუნეში

ქართულ ეკლესიას საპატრიარქო ეკლესიად წოდების ღირსება მიუღია VII საუკუნეში. ამ საუკუნის მეორე ნახევარში ჯერ ანტიოქიის საპატრიარქოს უღიარებია ეს, განუსაზღვრავს მისი იურისდიქციის საზღვრები, ხოლო შემდეგ VI მსოფლიო საეკლესიო კრებას დაუდასტურებია. მასაც ასევე განუსაზღვრავს ქართული ეკლესიის იურისდიქციის საზღვრები. … [Read more...]

აფხაზეთის საკათალიკოსო(განახლებული რედაქცია)

საბჭოთა ეპოქის ისტორიოგრაფიაში გაბატონდა თვალსაზრისი, რომლის მიხედვით დასავლეთ საქართველოში საეკლესიო იურისდიქციას ახორციელებდა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქო ვიდრე მე-10 საუკუნემდე. თითქოსდა, შემდგომ ის შემოიერთა პროზელიტურმასაქართველოს ეკლესიამ და მან იქ გააუქმა ბერძნული საეპისკოპოსოები ფაზისისა (ფოთი), … [Read more...]

აფხაზეთის საკათალიკოსოს დაარსება

ქალკედონის IV მსოფლიო კრების მე-17 და სხვა კანონების თანახმად, ეკლესიის იურისდიქციის საზღვარი უნდა ემთხვეოდეს სახელმწიფო-ადმინისტრაციულს, ანუ ყოველი სახელმწიფოს შიგნით შეიძლება არსებობდეს თავისუფალი ეკლესია თავისი იურისდიქციის საზღვრებით. აფხაზეთის სამეფოს - დამოუკიდებელი სახელმწიფოს დაარსებამ საფუძველი დაუდო … [Read more...]

საეკლესიო ენა ალბანეთში, ჰერეთში, გუგარქსა და დასავლეთ საქართველოში VI-VII საუკუნეებში

ა) საეკლესიო ენა ალბანეთში თავიდანვე უნდა ითქვას, რომ ალბანეთის საეკლესიო ენა სომხური იყო და არა მშობლიური ალბანური ენა. ალბანეთი იყო ამიერკავკასიის უდიდესი ქვეყანა, გადაჭიმული სევანის ტბის მიმდებარე ტერიტორიებიდან ვიდრე კასპიის ზღვამდე. ალბანელები იბერიულ-კავკასიური მოდგმის ხალხი იყო, ამიტომაც ალბანური ენა … [Read more...]

ლაზიკის საეპისკოპოსოები

[Read more...]

იურისდიქციის საზღვრების ცვლილება VII საუკუნეში

ქალკედონის კრების დადგენილების თანახმად, ეკლესიის იურისდიქციის საზღვრები უნდა ემთხვეოდეს სახელმწიფო საზღვრებს, ანუ სამოქალაქო-ადმინისტრაციულს. ამიტომაც, საქართველოში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადების დროს ქართული ეკლესია თავის უფლებამოსილებას დასავლეთ საქართველოზედაც ავრცელებდა, რადგანაც ეს … [Read more...]