მემატიანის მიერ აღწერილი ამბები დედა ღვთისმშობლის მიერ ქართველთა მფარველობის შესახებ

I. დავით მეფის ხატის სასწაული მემატიანის შეფასებით, ძე თამარისა, მეფე საქართველოსი, გიორგი-ლაშა „იყო ყოველთა მეფეთა უმეტეს უხვი და არავისთვის მოშურნე, მლოცველ, მმარხველ და განმკითხველ და მოწყალე“, მაგრამ ასეთი ყოფილა ის მხოლოდ გარკვეულ დრომდე, შემდეგ კი მხნე, ახოვანი და ძლიერი მეფე გახდა: „ლაღი, ამპარტავანი, თავხედი, … [Read more...]

მესხეთის წარსულიდან

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე დაახლოებით 1270 წელს ცნობილი სახელმწიფო მოღვაწე სარგის ჯაყელი ბერად აღიკვეცა. სამეფოში ერთ-ერთი პირველი კაცი, ერთდროულად ათაბაგი, მეჭურჭლეთუხუცესი და სპასალარი, მფლობელი ვრცელი ქვეყნისა “ტასისკარიდან კარნუ-ქალაქამდე” მონასტერში საბას სახელით შევიდა. მან ერისთავის წითელი, … [Read more...]

ქართლის გეოგრაფიული ნაწილები – “ხევნი ქართლისანი”: ეგრისი, კახეთი, კლარჯეთი და “შუა ქართლი”

[Read more...]

საეპისკოპოსოების ჩამოყალიბება ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში (შესავალი)

ტაოს, იბერიის თემისა და ლაზიკის საეპისკოპოსოთა იურისდიქცია ერთმანეთთანაა დაკავშირებული, კერძოდ, ტაოს სამეფოს გაუქმების შემდგომ დაარსებული „იბერიის თემისა“ და მიმდებარე რეგიონების ქართული საეპისკოპოსოები ბიზანტიის იმპერიამ მე-11 საუკუნეში შეიყვანა ლაზიკის ეპარქიაში. დაახლოებით მე-11 საუკუნის 20-იან წლებში … [Read more...]

ილია ჭავჭავაძე და საქართველოს ეკლესია

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე 1. საქართველოს ეკლესია “საქართველოს ეკლესია, რომელიც ყოველთვის თავდადებით ჰპატრონობდა ჩვენს ერს და არაოდეს დიდებას ერისას დავიწყებას არ აძლევდა” (ილია ჭავჭავაძე, თხზულებანი, ტ.. I გვ. 213). საამაყოა ილიასეული შეფასება საქართველოს ეკლესიის ღვაწლისა - “ჩვენმა დამცველმა ეკლესიამ”- წერდა ის … [Read more...]

წმიდა ნინო და პეტრე იბერი

ქართველთა სამონასტრო ცხოვრების სათავეებთან (IV-V საუკუნეები) მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე IV-V საუკუნეები განსაკუთრებული მნიშვნელობის ხანაა ზოგადქართული კულტურის ისტორიისათვის. ამ დროს ჩამოყალიბდა საეკლესიო-ლიტურგიკული და სალიტერატურო ენა. ითარგმნა წმიდა წერილი. IV-V საუკუნეები არის ქართული კულტურის ოქროს ხანა, … [Read more...]

ქართული ეკლესიის შინაგანი დიპტიხი

(ჯდომისა და დგომის წესი) არა მარტო მღვდელმთავარი, არამედ თავიანთი განწესება აქვთ სამღვდელოებას - „დეკანოზებს, კანდელაკებს და კრებულს“. დიპტიხს ძველქართულად ეწოდებოდა - „სამღვდელოთა დასთა წყობილება“, ან „წესდება და გარიგება“ და ასევე „ზევით და ქვევით დგომის წესი“. „სამღვდელოთა დასთა წყობილება“ ერთიანი საქართველოს … [Read more...]

ბერძენ-რომაელი ავტორები ქართველთა ინდოევროპული წარმოშობის შესახებ

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე პირველქრისტიანი მწერლები ძალზე მნიშვნელოვნად მიიჩნევდნენ ყოველი ერისა და ხალხისთვის გამოეძებნებინათ ეთნარქი წმ. ბიბლიის შესაბამისად. ეკლესიის ისტორიკოსები ნოეს ძეებს, სემს, ქამსა და იაფეტს აკავშირებდნენ მათვის ცნობილ სხვადასხვა განსაკუთრებით კი ქრისტიან ხალხებთან. მათი კვლევა … [Read more...]

წყაროები და ლიტერატურა კავკასიელთა გენეტიკის, წარმოშობისა და სოციალური სისტემების შესახებ

კავკასიის გენეტიკური ისტორია Генетическая история Кавказа 13,3 ათასი წინ, პალეოლითის ეპოქაში  საქართველოს გამოქვაბულ საწურბლიაში მცხოვრებს აღმოაჩნდა Y-ქრომოსომული გაპლოჯგუფი J და მიტოხონდრალური გაპლოჯგუფი  K3. 9,529–9,895 ათასი წლის წინ, მეზეოლითურ ეპოქაში, დასავლეთ საქართველოს კარსტულ ქვაბულ კოტიას კლდის მცხოვრებს არმოაჩნდა … [Read more...]

„გურიანია“ – საქართველოს სახელი ურარტუს ეპოქაში

 მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე            ურარტუს ეპოქაში, ძირითადად, ქრისტეშობამდე მე-8 საუკუნის ხვადასხვა ტექსტებში, მოხსენებულია ჩვენი ქვეყანა თითქმის ერთიდაიგივე სასახელებით  - „გურიანია“, „გურიაინი“ და „კურიანი“. ქვეყანა „გურიანია“ („გურიაინი“, „კურიანი“)მდებარეობდა კიმერიელებსა და ურარტუს … [Read more...]