არქეოპოლისის ლოკალიზაციის პრობლემა: ნოქალაქევი თუ ჭოროხის ხეობა?

შესავალი ლაზიკის ისტორიული გეოგრაფიის ერთ-ერთ ყველაზე სადავო საკითხს წარმოადგენს არქეოპოლისის ლოკალიზაცია. ბიზანტიური წყაროების მიხედვით, განსაკუთრებით პროკოფი კესარიელის ცნობებით, არქეოპოლისი მოიხსენიება როგორც ლაზიკის „მთავარი და უდიდესი ქალაქი“, ძლიერ გამაგრებული პოლიტიკური და სამხედრო ცენტრი, რომელშიც VI … [Read more...]

ნოდარ ლომოურის „ეგრისის სამეფოს ისტორია“

ნ. ლომოური წერს - „მე-4 საუკუნიდან დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე წარმოქმნილ პოლიტიკურ ერთეულს ქართული წყაროები ეგრისს უწოდებენ, ხოლო რომაელი და ბიზანტიელი მწერლები – ლაზიკას, ლაზები სსამეფოს“. (ნოდარ ლომოური, ეგრისის სამეფოს ისტორია,1968) ჩვენი მოსაზრებით, ბატონი ნოდარ ლომოური ცდება -  ასე არ არის, რადგანაც ქართული … [Read more...]

პროკოფი კესარიელი „ომი გოთებთან“

De Bello Gothico(BG) პროკოფი კესარიელი თავის სხვა წიგნში - De Bello Gothico-შიც ეხება ლაზიკას. წიგნში - “სპარსელებთან ომი”, პროკოფი უფრო გამოწვლილვით და დამაჯერებლობით აღწერს ლაზიკას, ვიდრე სხვა წიგნებში, “გოთებთან ომში” ცნობები ლაზეთის ქალაქების ადგილმდებარეობის შესახებ უფრო ნაკლები ინფორმაციის მქონეა. მიზეზი ამის ის უნდა ყოფილიყო, რომ … [Read more...]

აგათია სქოლასტიკოსი (VI ს)

ბიზანტიელი ისტორიკოსი აგათია სქოლასტიკოსი (536-582) აღწერს ბიზანტიის იმპერიის ისტორიას 552-558 წლებში, ერთგვარად აგრძელებს პროკოფი კესარიელის თხრობას. აღწერს სპარსეთ ბიზანტიის ომს ლაზიკისათვის, ლაზი აიეტისა და ფარტაზის სიტყვებს გუბაზ მეფის მკვლელობასთან დაკავშირებით. მისი აღწერით ლაზიკა ერქვა ჭოროხის შესართავის … [Read more...]

არიანე (95-175 ან 86-160)

ძველი ბერძენი ისტორიკოსი და ფილოსოფოსი ფლავიუს არიანე  II საუკუნეში მოღვაწეობდა ანტიკური ეპოქის მწერალი არიანე, რომელსაც მრავალი ცნობა აქვს ჩვენი ქვეყნის ზღვისპირეთის შესახებ.მართალია უცხოეთში არიანე არ მიიჩნევა სანდო ავტორად, მაგრამ რადგანაც XX საუკუნის ქართული ისტორიოგრაფია მის მონაცემებს მრავლად იყენებს, მათ … [Read more...]

ტბები და მდინარეები ისტორიულ კოლხეთში

ფასისი - ჭოროხია ექვთიმე მთაწმინდელის თვალსაზრისით ისტორიკოსებისათვის ცნობილია, რომ ძველ ქართველ მთარგმნელებს, საქართველოს ეკლესიის წმიდა მამებს “ფასისი” ჭოროხად აქვთ გადმოცემული, რასაც მიუთითებს ს. ჯანაშია (ს. ჯანაშია, შრომები, VI, გვ. 254). მართლაც, ექვთიმე მთაწმიდელი წმიდა მოციქულის ანდრიას ცხოვრების აღმწერელი … [Read more...]