საეკლესიო ენა ალბანეთში, ჰერეთში, გუგარქსა და დასავლეთ საქართველოში VI-VII საუკუნეებში

ა) საეკლესიო ენა ალბანეთში თავიდანვე უნდა ითქვას, რომ ალბანეთის საეკლესიო ენა სომხური იყო და არა მშობლიური ალბანური ენა. ალბანეთი იყო ამიერკავკასიის უდიდესი ქვეყანა, გადაჭიმული სევანის ტბის მიმდებარე ტერიტორიებიდან ვიდრე კასპიის ზღვამდე. ალბანელები იბერიულ-კავკასიური მოდგმის ხალხი იყო, ამიტომაც ალბანური ენა … [Read more...]

ქართულ წყაროთა მიმართ უნდობლობა

(ნ.მარი, ი. სტალინი და ქართიზაციის თეორია) მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე ქართულ წყაროთა მიმართ უნდობლობა ჩაისახა მე-19 საუკუნეში და მან მე-20 ს. დასწყისში  თავისი გამოხატულება მოიპოვა. ამ საკითხით დაინტერესდა ნიკო მარი თავისი მოღვაწეობის პირველ წლებში,  და მივიდა დასკვნამდე, რომ საქართველოს  ისტორიის გაყალბებით რუსეთის … [Read more...]

ლაზიკის საეპისკოპოსოები

[Read more...]

მირონის კურთხევის შესახებ

დაბეჭდილია გაზეთში “მადლი”, 1992 წ. 7. IV. ახალ ქართულ მეცნიერებაში დამკვიდრდა აზრი იმის შესახებ, რომ ქართულმა ეკლესიამ მირონის კურთხევის უფლება მიიღო IX საუკუნეში, მართლაც გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში წერია, რომ მირონის კურთხევის ნება იერუსალიმის პატრიარქს გამოსთხოვა ეფრემმაო. ძველ ქართულ მწერლობაში კი სხვაგვარი აზრი … [Read more...]

იურისდიქციის საზღვრების ცვლილება VII საუკუნეში

ქალკედონის კრების დადგენილების თანახმად, ეკლესიის იურისდიქციის საზღვრები უნდა ემთხვეოდეს სახელმწიფო საზღვრებს, ანუ სამოქალაქო-ადმინისტრაციულს. ამიტომაც, საქართველოში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადების დროს ქართული ეკლესია თავის უფლებამოსილებას დასავლეთ საქართველოზედაც ავრცელებდა, რადგანაც ეს … [Read more...]

კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ლაზიკის ეპარქია

კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ლაზიკის ეპარქია ორგანიზაციულად ჩამოყალიბების შემდეგ (წმიდა ნინოს ეპოქიდან) საქართველოს ეკლესიის მრევლს შეადგენდა “ყოველი სავსება ყოველთა ქართველთა ნათესავისა”, თანახმად რუის-ურბნისის საეკლესიო კრების ძეგლისწერისა, ეს ნიშნავს, რომ მთელი ქართლის სამეფოს მოსახლეობა საქართველოს … [Read more...]

საქართველოს საკათალიკოსოს დაარსება

ცნობილია, რომის იმპერატორ კონსტანტინემდე ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგია არ ყოფილა. ამიტომაც, შეიძლება ითქვას, ქრისტიანული თემები თავისუფლებით სარგებლობდნენ, იმ თვალსაზრისით, რომ სახელმწიფო არ კარნახობდა ქრისტიანულ ეკლესიას, თუ რა სახის უნდა ყოფილიყო მისი ადმინისტრაციული სტრუქტურა. ამის გამო IV საუკუნემდე … [Read more...]

საეკლესიო წინასწარმეტყველებანი ქართული სახელმწიფოს გაუქმების შემდეგ

VI საუკუნე განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა ქართული ეკლესიის ისტორიაში, რადგანაც ამ საუკუნეში გაუქმდა ქართული სახელმწიფო, რამაც იმდენად უარყოფითი გავლენა იქონია ქართულ ეროვნულ ინსტიტუტებზე და საზოგადოებაზე საერთოდ, რომ მისი შედეგების აღმოფხვრას დასჭირდა საუკუნეები. საერო და სასულიერო ხელისუფლების უმთავრესი … [Read more...]

თეორიები ქართული ეკლესიის ავტოკეფალიის შესახებ

ქართული ეკლესიის ავტოკეფალიის შესახებ საუკუნეთა მანძილზე გამოთქმული იყო ორი განსხვავებული თვალსაზრისი. პირველის მიხედვით, ქართული ეკლესია დააფუძნა იერუსალიმიდან ჩამოსულმა წმიდა მოციქულმა ანდრია პირველწოდებულმა და ამიტომაც ის ავტოკეფალური იყო დაფუძნებისთანავე, I-II საუკუნეებიდანვე, ისევე, როგორც ყველა სხვა … [Read more...]

„იბერია“ – ეთნიკური შინაარსის მატარებელი ტერმინი

აფხაზეთის სამეფოს წარმოქმნამდე და ზოგჯერ მის შემდეგაც, ევროპელები და უცხოელები როგორც დასავლეთ, ისე აღმოსავლეთ საქართველოს უწოდებდნენ იბერიას, ხოლო მის ხალხს - იბერებს. ცნობილი ისტორიკოსი, მღვდელი მიქელ თამარაშვილი, რომელიც ბრწყინვალედ იცნობდა უცხოურ წყაროებს საქართველოს შესახებ, წერს: „უწინ ევროპელები „იბერია“ … [Read more...]