მიქაელ ბრეკის ცნობა ივერიის ეკლესიათა შესახებ

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე   კავკასიაში ტერმინით „იბერია“ (ივერია) მოიხსენიებოდა სხვადასხვა ერთმანეთის მოსაზღვრე რეგიონი, უპირველეს ყოვლისა ფარნავაზის მიერ დაარსებული „ქართლის სამეფო“. X-XI სს-ში იმპერატორ ბასილი ბულგართმმუსვრელის (976-1025) დროს იოანე სკილიცას (1040-1101) ცნობით „შიდა ივერია“ ერქვა საქართველოს მეფის გიორგი … [Read more...]

ილია II  – უახლესი ქართული ისტორიოგრაფიის ფუძემდებელი

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე   ჩვენ ვმადლობთ და ვადიდებთ უფალ ღმერთსიმის გამო, რომ განსაკუთრებულ მძიმე ეპოქაში გვიბოძა უდიდესი პატრიარქი ჩვენი ისტორიისა უწმინდესი და უნეტარესი ილია მეორე. შეუძლებელია გადმოცემა ილია მეორის მოღვაწეობის მადლისა და საქმისა.ქართული სულიერებისა და კულტურის რომელმა სფერომ არ ასახა … [Read more...]

სომეხი ქალკედონიტების ენა

ბიზანტიის იმპერიაში სომეხ-ქალკედონიტთა მონასტებსა და ეკლესიებში წირვა-ლოცვა და საერთოდ ღვთისმსახურება მიმდინარეობდა სომხურ ენაზე. ამის შესახებ არსებობს წყაროები. მაგალითად, წმიდა საბა განწმედილის მონასტერში, რომელიც სომხეთიდან შორს, ანტიოქიაში მდებარეობდა, ღვთისმსახურების ენად სომხებისათვის სომხური იყო … [Read more...]

სვანეთის “საეკლესიო კრებები” (XIII-XVIII სს.)

ჩვენამდე მოღწეულია საეკლესიო სამართლის ისტორიისათვის მნიშვნელოვანი ძეგლი, რომელსაც "მატიანე სუანეთისა კრებისაი" ეწოდება. მათ პირობითად ზოგიერთი სპეციალისტი ჰყოფს "სვანეთის საეკლესიო კრებათა პირველ მატიანედ" და "მეორე მატიანედ". "საეკლესიო კრებები" ამ ძეგლებს მხოლოდ პირობითად ეწოდება, ფაქტობრივად, მასში … [Read more...]

მოციქულთა გზა

დაბეჭდილია გაზეთში “ერი”, 21. VIII. 1991 წელი “საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდგომ საქართველოს რესპუბლიკის ყოველი მოქალაქე მოვალეა თავის ქვეყნის წარსული იცოდეს” - წერდა დიდი ივანე ჯავახიშვილი 1919 წელს (იხ. “დამოკიდებულება რუსეთსა და საქართველოს შორის”, გვ. 1). ჩვენი ქვეყნის წარსულს ვერ გავიაზრებთ ქართული ეკლესიის … [Read more...]

სომეხთა და ქართველთა მეფე

870-880 წლებისათვის "სომხეთშიაც მოიკრიბეს ძალა ადგილობრივმა ერისთავებმა. სხვებზე უფრო ძლიერი იყო ერისთავთ-ერისთავი აშოტ ბაგრატუნი... მას "სომეხთა და ქართველთა ერისთავთ-ერისთავის" სახელი მიუღია" (ივ. ჯავახიშვილი, თხზულებანი, ტომი II, 1983, გვ. 102). ივ. ჯავახიშვილის ვარაუდით აშოტ "სომეხთა და ქართველთა ერისთავთ-ერისთავის" სახელი ალბათ … [Read more...]

მამათმთავარ-პატრიარქი დავით კურაპალატის კარზე (X ს.)

ასოღიკის ცნობით ს კარზე იყო პიროვნება პატრიარქის წოდებით, მაგალითად 1001 წელს, როდესაც დავითის გარდაცვალების შემდეგ ბასილი II მივიდა ქართველთა ქვეყანაში, ერთ-ერთი შიდა შებრძოლების დროს დაიხოცნენ ტაოს დიდებულები, მათ შორის იყვნენ: “დიდი მთავართმთავარი პატრიარხი, ოჩოპენტრეს ორი შვილი გაბრიელი და იოანე, აბულხაბრის … [Read more...]

ორად გაყოფილი იბერია მეფე ადერკისა და სტრაბონის ეპოქაში

[Read more...]

არიან-ქართლის წინაისტორია (აია-კოლხიდა და არიან-ქართლი)

"ჰაიასა" - "აიას ქვეყანა" (შემდგომი კოლხიდა) “ჰაიასა”, “ჰაიასა-აცცი” (აზზი) - იყო სახელმწიფო, რომელიც მოიხსენიება ხეთურ ლურსმნულ ტექსტებში ძ.ვ.წ XVI-XIII საუკუნეებში. ხეთოლოგთა უმეტესობა ჰაიასას ათავსებს შავიზღვისპირზე ჭოროხისა და ევფრატის სათავეებთან. ჰაიასის ქვეყნის არსებობა მსოფლიო სამეცნიერო საზოგადოებისათვის ცნობილი … [Read more...]

წმიდა ნინო – არმენიის ქართველების ეროვნული დროშა (IX-X სს.)

IX-X სს-ში, სომხური ეკლესიისაგან თავის დახსნის ეპოქაში, `ზემო ქვეყნებიდან~ და ტაო-კლარჯეთიდან გამოსული წმიდა მამები ძალზე ხშირად ხაზგასმით აღნიშნავდნენ წმიდა ნინოს ღვაწლს და მის მიმართ თავიანთ მადლიერებას. XX ს-ში ქართულ მეცნიერებაში ის აზრიც კი წარმოიშვა, რომ თითქოსდა `ნინოს კულტი ქართველთა შორის ჩამოყალიბდა IX-X სს-დან~ … [Read more...]