უწმინდესის საყვარელი ფოტო

უწმინდესი პატრიარქის დაბადებიდან 80-ე წლისთავის დღესასწაულთან დაკავშირებით, პატრიარქს აჩვენეს ყველა გამორჩეული მისი ძველი ფოტო. მათგან, მან გაიხსენა ფოტოებთან დაკავშირებული მრავალი მომენტი. კითხვაზე - „ამ ფოტოთაგან, თუ რომელი მოსწონდა მას ემოციურად და ფოტოხელოვნების მიხედვით“, უწმინდესმა ამოირჩია ეს ფოტო. მასზე … [Read more...]

ეპისკოპოსების ბრძოლა ბიჭვინთის დასაცავად

1533 წლის 30-31 იანვარს დასავლეთ საქართველოს ლაშქარი ეპისკოპოსთა მონაწილეობით შეებრძოლა ბიჭვინთისა და  ქრისტიანული საქართველოს ასაოხრებლად დაძრულ ჩრდილოკავკასიურ ჯარებს. ეს ბრძოლა მოხდა „ჯიქეთში“, დაახლოებით თანამედროვე გაგრის ჩრდილოეთით. პირველ დღეს ქართველებმა გაიმარჯვეს, მეორე დღეს  ღალატით … [Read more...]

პონტოს ეპარქიები

I. პონტოს ყოფითი გარემო და გეოგრაფიული პირობები (ს. კარპოვი, ტრაპეზუნტის იმპერიის ისტორია, 2007, რუს. ენაზე) ხალიბები და არმენოხალიბები “პონტოს სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ საზღვრებთან ძლიერდებოდა სომეხთა ყოფა. არაა შემთხვევითი, რომ პლინიუსი უკვე წერდა ხალიბებისა და არმენოხალიბების შესახებ” (ს. კარპოვი, ტრაპეზუნტის … [Read more...]

სახლ სმბატიანთა (IX ს.) დინასტია და ჰერეთის კონცეფციის მცდარი ინტერპრეტაცია ქართულ საბჭოთა ისტორიოგრაფიაში

შესავალი ქართული წერილობითი წყაროების მიხედვით კავკასიის ალბანეთს ქართულად ერქვა ჰერეთი.   ქართლის სამეფო, მისი ჩამოყალიბების დროს, ანუ ფარანავაზის ეპოქაში, ვრცელდებოდა ჰერეთამდე ანუ ალბანეთამდე, ალბანეთის კათალიკოსს ქართულ წყარო „ჰერთა კათალიკოსს“ უწოდებს (არსენ საფარელი, განყოფისათვის სომეხთა და … [Read more...]

ქართული ეკლესიის უფლებრივი მდგომარეობის შესახებ

ჩვენში აზრთა სხვადასხვაობაა იმის შესახებ, თუ ვის ექვემდებარებოდა ქართული ეკლესია შექმნის დროიდან. ერთი, უფრო გავრცელებული აზრით მიღებულია, რომ ქართული ეკლესია IV საუკუნის დასაწყისში ანტიოქიის იურისდიქციაში შევიდა, მეორე, ამჟამად მიღებული აზრით, ქართული ეკლესია კონსტანტინოპოლს დაექვემდებარა. მაგალითად, ჩვენი … [Read more...]

ტაოს პოლიტიკური და ეკლესიური სტატუსი ანტიკურობიდან VIII საუკუნემდე

ეთნიკური იბერიულობა, სომხური იურისდიქცია და ეკლესიური ემანსიპაცია (გათავისუფლება) შესავალი ტაოს ისტორიული სტატუსი ერთ-ერთ ყველაზე კომპლექსურ პრობლემას წარმოადგენს კავკასიის ადრეული და შუა საუკუნეების ისტორიოგრაფიაში.  საკითხი განსაკუთრებით იძაბება მაშინ, როდესაც ერთმანეთს ემთხვევა ეთნიკური, პოლიტიკური და … [Read more...]

არმენიის მიერ დაპყრობილი მესხეთის ნაწილი (ტაო და სპერი) სტრაბონის დროს

ჰეკატოს მილეტელის ნაშრომების გადარჩენილი ფრაგმენტებიდან  მოღწეული 188-ე ფრაგმენტი გადმოგვცემს  ძველი წელთაღრიცხვის მე-5  საუკუნის ფაქტს, რომ იმჟამად მესხები (მოსხები)  და კოლხები ერთი ეთნოსი იყო. ჩვენ შეიძლება მას ვუწოდოთ ზანურ-ქართული ჯერ კიდევ დაუყოფელი ჯგუფი, ნაწილი ჯერ კიდევ ნაკლებად დიფერენცირებული … [Read more...]

თქმული სიდონია დედაკაცისა, ეკლესიის აღშენებისათვის

როცა მეფე და მთელი ერი ქრისტიანობას დაეწაფა მღვდლების მოსვლამდე, უთხრა მეფემ წმიდა ნინოს: „მსურს სასწრაფოდ ავაშენო ღვთის სახლი, სად ავაშენო?“ უთხრა წმიდა ნინომ: „სადაც მეფეთა გონება მტკიცეა“. უთხრა მას მეფემ: „მიყვარს მე შენი მაყვლოვანი, იქ მნებავს ჩემი გონებით, მაგრამ ასე არ ვყოფ და არ მოვერიდები სამეფო ბაღს, ამ ნაძვთა … [Read more...]

„სომხურენოვანი“ ქართველები და ალბანელები

ვინაიდან ჩვენში ტერმინი „სომხურენოვანი ქართველი“ დამამცირებლად აღიქმება, ამიტომაც თავდაპირველად შევეხოთ სომხურენოვანი ალაბანელების ისტორიას,  ალბანელები კავკასიის უდიდესი ხალხი იყო ქართველებთან და სომხებთან ერთად. ალბანელებს ჰქონდათ საკუთარი ენა, დამწერლობა, მდიდარი ალბანური ლიტერატურა, საკუთარი … [Read more...]

აბო თბილელის „ქართველობისა“ და „ქართველთა სისხლით მონათესაობის ეთნიკური მომენტის“ შესახებ

„გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების“ გადამწერის მიერ, ერთი ქარაგმის არასწორად გახსნამ XX საუკუნის ზოგიერთ დიდ ისტორიკოსს საფუძველი მისცა ისე გაეგო მერჩულის ცნობა, თითქოსდა ქართლის საკათალიკოსოს IX საუკუნემდე მირონის კურთხევის უფლება არ ჰქონდა და დასავლეთ საქართველოს პირველად IX-X საუკუნეში ეწოდა ქართლი, აქ ქართულ ენაზე … [Read more...]