არმენიის დუქსის ხელქვეით არიან პონტოში
02 March, 2026
ტაოს პოლიტიკური და ეკლესიური სტატუსი ანტიკურობიდან VIII საუკუნემდე
17 February, 2026
ეთნიკური იბერიულობა, სომხური იურისდიქცია და ეკლესიური ემანსიპაცია (გათავისუფლება) შესავალი ტაოს ისტორიული სტატუსი ერთ-ერთ ყველაზე კომპლექსურ პრობლემას წარმოადგენს კავკასიის ადრეული და შუა საუკუნეების ისტორიოგრაფიაში. საკითხი განსაკუთრებით იძაბება მაშინ, როდესაც ერთმანეთს ემთხვევა ეთნიკური, პოლიტიკური და … [Read more...]
არმენიის მიერ დაპყრობილი მესხეთის ნაწილი (ტაო და სპერი) სტრაბონის დროს
04 February, 2026
ჰეკატოს მილეტელის ნაშრომების გადარჩენილი ფრაგმენტებიდან მოღწეული 188-ე ფრაგმენტი გადმოგვცემს ძველი წელთაღრიცხვის მე-5 საუკუნის ფაქტს, რომ იმჟამად მესხები (მოსხები) და კოლხები ერთი ეთნოსი იყო. ჩვენ შეიძლება მას ვუწოდოთ ზანურ-ქართული ჯერ კიდევ დაუყოფელი ჯგუფი, ნაწილი ჯერ კიდევ ნაკლებად დიფერენცირებული … [Read more...]
„სომხურენოვანი“ ქართველები და ალბანელები
24 January, 2026
ვინაიდან ჩვენში ტერმინი „სომხურენოვანი ქართველი“ დამამცირებლად აღიქმება, ამიტომაც თავდაპირველად შევეხოთ სომხურენოვანი ალაბანელების ისტორიას, ალბანელები კავკასიის უდიდესი ხალხი იყო ქართველებთან და სომხებთან ერთად. ალბანელებს ჰქონდათ საკუთარი ენა, დამწერლობა, მდიდარი ალბანური ლიტერატურა, საკუთარი … [Read more...]
არქეოპოლისის ლოკალიზაციის პრობლემა: ნოქალაქევი თუ ჭოროხის ხეობა?
21 January, 2026
შესავალი ლაზიკის ისტორიული გეოგრაფიის ერთ-ერთ ყველაზე სადავო საკითხს წარმოადგენს არქეოპოლისის ლოკალიზაცია. ბიზანტიური წყაროების მიხედვით, განსაკუთრებით პროკოფი კესარიელის ცნობებით, არქეოპოლისი მოიხსენიება როგორც ლაზიკის „მთავარი და უდიდესი ქალაქი“, ძლიერ გამაგრებული პოლიტიკური და სამხედრო ცენტრი, რომელშიც VI … [Read more...]
7 მოწამე ძმის განსასვენებლის შესახებ
21 December, 2025
ეკლესია იცნობს საქართველოს ისტორიულ მიწაწყალზე (ამჟამად თურქეტში მოქცეულ ტერიტორიაზე) არმენიის დუქსის მიერ ნაწამებ შვიდ მეომარს, ორნტისა და მის ძმებს, (ფარნაკი, ეროსი, ფირმოსი, ფირმინი, კვირიაკე და ლონგინოზი). ისინი იყვნენ რომაული არმიის გამოჩენილი მეომრები, ქრისტიანები, ცხოვრობდნენ მე-3 და მე-4 საუკუნეთა … [Read more...]
ნოდარ ლომოურის „ეგრისის სამეფოს ისტორია“
01 December, 2025
ნ. ლომოური წერს - „მე-4 საუკუნიდან დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე წარმოქმნილ პოლიტიკურ ერთეულს ქართული წყაროები ეგრისს უწოდებენ, ხოლო რომაელი და ბიზანტიელი მწერლები – ლაზიკას, ლაზები სსამეფოს“. (ნოდარ ლომოური, ეგრისის სამეფოს ისტორია,1968) ჩვენი მოსაზრებით, ბატონი ნოდარ ლომოური ცდება - ასე არ არის, რადგანაც ქართული … [Read more...]
Το ποιμνιο των Επισκοπων των Λαζων και το Βασιλειο της Λαζικης το ΤΣ΄ ΑΙ
19 November, 2025
ლაზთა ეპისკოპოსების სამწყსო და ლაზთა სამეფო VI ს-ში ბიზანტურ წყაროებში ცნობილი ე.წ. ლაზთა სამეფო მოიცავდა ჭოროხის ხეობას, ხოლო ლაზთა ეპისკოპოსების სამწსო მდებარეობდა უფრო სამხრეთით და მოიცავდა თანამედროვე ლაზისტანს, სადაც მდებარეობნენ ოდოპოლისის,პეტრას,საისინის და ზიგანას კათედრები. პეტრას საეპისკოპოსო კათედრა … [Read more...]
