არმენიისა და ალბანეთის „იბერიული ზოლი“

 შესავალი ნ. ადონცი ჩრდილოეთ და ჩრდილო-დასავლეთ არმენიაში მცხოვრები მკვიდრი ქართველების განსახლების არეალს „არმენიის იბერიულ ზოლს“ უწოდებს. ის გულისხმობს პირველი ათასწლეულის შუა  პერიოდში  არმენიაში შემავალ მიწა-წყალს შავი ზღვის სანაპიროდან და არმენიაკონის თემიდან ვიდრე მტკვრამდე და კამბისენამდე. იბერები აქ … [Read more...]

ზაზა აბაშიძის რეცენზია

სამაგიდო წიგნი ეკლესიის ისტორიაში სამაგიდო წიგნი ეკლესიის ისტორიაშიპროფ. ზაზა აბაშიძე„საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სრულყოფილი ისტორია ჯერ კიდევ არ დაწერილა“, „არა გვაქვს ქართული ეკლესიის განმაზოგადებელი ისტორია“, „თანამედროვე მკითხველს არა აქვს საშუალება წაიკითხოს მაღალ მეცნიერულ დონეზე შესრულებული … [Read more...]

სკანდა და სარაპანა

  დაათვალიერეთ და ჩამოტვირთეთ pdf ფორმატში … [Read more...]

მემატიანის მიერ აღწერილი ამბები დედა ღვთისმშობლის მიერ ქართველთა მფარველობის შესახებ

I. დავით მეფის ხატის სასწაული მემატიანის შეფასებით, ძე თამარისა, მეფე საქართველოსი, გიორგი-ლაშა „იყო ყოველთა მეფეთა უმეტეს უხვი და არავისთვის მოშურნე, მლოცველ, მმარხველ და განმკითხველ და მოწყალე“, მაგრამ ასეთი ყოფილა ის მხოლოდ გარკვეულ დრომდე, შემდეგ კი მხნე, ახოვანი და ძლიერი მეფე გახდა: „ლაღი, ამპარტავანი, თავხედი, … [Read more...]

მესხეთის წარსულიდან

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე დაახლოებით 1270 წელს ცნობილი სახელმწიფო მოღვაწე სარგის ჯაყელი ბერად აღიკვეცა. სამეფოში ერთ-ერთი პირველი კაცი, ერთდროულად ათაბაგი, მეჭურჭლეთუხუცესი და სპასალარი, მფლობელი ვრცელი ქვეყნისა “ტასისკარიდან კარნუ-ქალაქამდე” მონასტერში საბას სახელით შევიდა. მან ერისთავის წითელი, … [Read more...]

საეპისკოპოსოების ჩამოყალიბება ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში (შესავალი)

ტაოს, იბერიის თემისა და ლაზიკის საეპისკოპოსოთა იურისდიქცია ერთმანეთთანაა დაკავშირებული, კერძოდ, ტაოს სამეფოს გაუქმების შემდგომ დაარსებული „იბერიის თემისა“ და მიმდებარე რეგიონების ქართული საეპისკოპოსოები ბიზანტიის იმპერიამ მე-11 საუკუნეში შეიყვანა ლაზიკის ეპარქიაში. დაახლოებით მე-11 საუკუნის 20-იან წლებში … [Read more...]

ქართული ეკლესიის შინაგანი დიპტიხი

(ჯდომისა და დგომის წესი) არა მარტო მღვდელმთავარი, არამედ თავიანთი განწესება აქვთ სამღვდელოებას - „დეკანოზებს, კანდელაკებს და კრებულს“. დიპტიხს ძველქართულად ეწოდებოდა - „სამღვდელოთა დასთა წყობილება“, ან „წესდება და გარიგება“ და ასევე „ზევით და ქვევით დგომის წესი“. „სამღვდელოთა დასთა წყობილება“ ერთიანი საქართველოს … [Read more...]

“რაი არს ჭეშმარიტება”

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე “შვილო, როგორც მამა გირჩევ, შენი საკუთარი და ჭეშმარიტი კრიტიკულის თვალით შეხედო ყველაფერს და არა მიეპყრო მარის ქართულის საწინააღმდეგო მიმართულებას” - ასე არიგებდა შვილს მამა გასული საუკუნის მიწურულს... ჩვენს სასტიკ ეპოქაში გაზრდილ თაობებს სწორედ ჩვენი საკუთარი და ჭეშმარიტი კრიტიკული … [Read more...]

ტაოს იბერთა მოკლე ისტორია

  ანტიოქიის  პატრიარქის ამჟამინდელი ტიტულატურა ასეთია: „მათი ღვთაებრივი უნეტარესობა, უნეტარესი იოანე მე-10, პატრიარქი დიდისა ღმრთისა ქალაქისა ანტიოქიისა, სირიისა, არაბეთისა, კილიკიისა, ივერიისა, შუამდინარეთისა და სრულიად აღმოსავლეთისა“. ანტიოქიის პატრიარქის ტიტულატურაში  ტერმინით „ივერია“ მოიხსენიება არა … [Read more...]

პროირანული საეკლესიო დაჯგუფებანი ვახტანგ გორგასლის რეფორმამდე

“ვერ მოაწიეს საქმე ესე ჯერისაებრ სჯულისა...” IV საუკუნის ბოლოდან V საუკუნის 70-იან წლებამდე, ვახტანგ გორგასლის რეფორმამდე, უცხოურ წყაროებში ქართული ეკლესიის შესახებ ცნობები დაცული არ არის. ქართული წყაროები კი ამდროინდელი ქართული ეკლესიის მდგომარეობას უარყოფითად და კრიტიკულად აფასებენ. „მოქცევა ქართლისაის" თანახმად, … [Read more...]