წმ. დინარა I ბაგრატიონი

წმინდა დინარა დედოფალი – კლარჯეთის ბაგრატიონთა შტოს წარმომადგენლის, ადარნასე II-ის (†896) ასული, მისი ძმა იყო ძლიერი ერისთავთერისთავი გურგენ IV (918-941).  წმ. დინარას მეუღლის შესახებ ორი ცნობა არსებობს, პირველის მიხედვით, დინარა დედოფალი იყო მეუღლე ჰერეთის მეფე ადარნასე II  (დაახლ. 897/906-943) -ისა, მეორე ცნობის მიხედვით, რომელიც … [Read more...]

მასუდის ცნობები

 მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე ნ. კარაულოვმა რუსულ ენაზე გამოსცა მე-10 საუკუნის არაბი მწერლის მასუდის (+966) ცნობები კავკასიის შესახებ თავისივე შენიშვნებით მასუდი წერს - „ალანების ქვეყნის გვერდით ცხოვრობენ აფხაზები, ისინი ქრისტიანულ  რელიგიას აღიარებენ, მათ ჰყავთ მეფე, ალანთა მეფე უფრო ძლიერია. აფხაზების ახლოა ჯურიას … [Read more...]

ქართიზაციის თეორიის დამნერგავი მხარის მუშაობის შედეგი

(გრიგოლ ბაკურიანისძის  სომხად გამოცხადების კვალდაკვალ მხითარ გოშის ეთნიკურ ალბანელად გამოცხადება)   მე-20 ს. დასაწყისში ჩამოყალიბებული სახე მიიღო სომეხ ისტორიკოსთა, კერძოდ პატკანოვის წრეში მე-19 ს. ბოლოს შემუშავებულმა ე.წ. ქართიზაციის თეორიამ, რომლის მიხედვით, ტაო-კლარჯეთის მკვიდრი მოსახლეობა ეთნიკურ სომხებად … [Read more...]

უსაფუძვლო თეორია საინგილოსა და სამხრეთ კახეთის ალბანურობის შესახებ

უსაფუძვლო თეორია საინგილოსა და სამხრეთ კახეთის ალბანურობის შესახებ საინგილოს ისტორიული ეკლესია-მონასტრები საერთაშორისო საინტერნეტო სივრცეშიც უკვე ალბანურ ძეგლებად მიიჩნევა, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ნაგებნი არიან წმიდა ნინოს, მისი ეპოქის ქართველ მეფეთა და წმიდა არჩილ მეფის მიერ, რასაც აჩვენებს, სხვადასხვა … [Read more...]

ქართული ეკლესიის დევნა 1021-1054 წლებში ბიზანტია-საქართველოს ომის დროს

ბაგრატ III-ის გარდაცვალების შემდეგ იწყება ომი ბიზანტიის იმპერიასა და საქართველოს შორის. ეს იყო არა უბრალო და ეპიზოდური შებრძოლებები, არამედ დიდი ომი, რომელიც გაგრძელდა ათწლეულობით და რომელშიც უშუალოდ მონაწილეობდნენ ბიზანტიის იმპერატორები და საქართველოს მეფეები. ომი დაიწყო ბასილი II-ის დროს, 1021 წელს და მიმდინარეობდა … [Read more...]

მონოფიზიტობის ხანგრძლივობის შესახებ საქართველოში

რამდენ ხანს გაგრძელდა მონოფიზიტობა აღმოსავლეთ საქართველოში, ანდა იყო თუ არა ქართული ეკლესია ოდესმე მონოფიზიტური? ამ საკითხის შესახებ არსებობს რამდენიმე თვალსაზრისი: ძველ ქართველ საეკლესიო მოღვაწეთა მტკიცებით ქართული ეკლესია არასოდეს მონოფიზიტური არ ყოფილა, თუმცა, ამ მიმართულებას მასზე უარყოფითი ზემოქმედება … [Read more...]

არმენიისა და ალბანეთის „იბერიული ზოლი“

 შესავალი ნ. ადონცი ჩრდილოეთ და ჩრდილო-დასავლეთ არმენიაში მცხოვრები მკვიდრი ქართველების განსახლების არეალს „არმენიის იბერიულ ზოლს“ უწოდებს. ის გულისხმობს პირველი ათასწლეულის შუა  პერიოდში  არმენიაში შემავალ მიწა-წყალს შავი ზღვის სანაპიროდან და არმენიაკონის თემიდან ვიდრე მტკვრამდე და კამბისენამდე. იბერები აქ … [Read more...]

ჰერეთის (,,რანთა“) მეფეები /893 წლამდე მთავრები/

საჰლი საჰლ იბნ სუნბატ ალ არმანი (IX საუკუნის I ნახ. – დაახ. 853) იყო არა „ჰერეთის მთავარი“, როგორც ამჟამად მას უწოდებს ქართული მხარე, არამედ ხაჩენ-რან-კამბეჩან-შაქის მთავარი. მისი მმართველობის დროს  დიდად გაძლიერდა არა ჰერეთი, როგორც წერენ, არამედ აღიშნული ხაჩენ-რან-შაქის სამთავრო.  „822 წელს საჰლი თავის ვაჟთან, ადარნერსესთან … [Read more...]

იბერიის მეფე ფარასმანი ტაციტუსის მიხედვით

რომაელთა ძლიერების ხანაში, I საუკუნის 30-იანი წლებიდან, მე-2 საუკუნის 60-იანი წლების ჩათვლით, იბერია იყო ძლიერი სახელმწიფო, რომელიც მოიცავდა და აკონტროლებდა მთელ კავკასიას. ამ ეპოქაში იბერიას შეეძლო ჩრდილოკავკასიის სტეპებში მომთაბარე სარმატებისა და სკვითური ტომების მართვა, მათი საომრად გადმოყვანა სამხრეთ კავკასიასა, … [Read more...]

მცხეთა-თბილისის (1755-1756 წწ.) კრება

თეიმურაზ II-ისა და ერეკლე II-ის კარზე შემდგარ საეკლესიო კრებათა შორის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია 1755-1756 წელს შემდგარი კრება, რომელმაც განიხილა ანტონ I-ის ე.წ. "გაკათოლიკების" საკითხი. აღსანიშნავია, რომ მრავალ გამოჩენილ მეცნიერ-ისტორიკოსს აეჭვებდა ანტონის ე.წ. "გაკათოლიკება" და მას მიიჩნევდა ლეგიტიმურ ნიადაგზე წარმოშობილ … [Read more...]