ე.წ. “ქართიზაციის” თეორიის შესახებ

საქართველოს ეროვნულ-სახელმწიფოებრივი და საეკლესიო მთლიანობის საწინააღმდეგოდ მიმართული ე.წ. “ქართიზაციის” თეორიის შესახებ“ეგრე მტრისა არ მეშინის, რადგან ცხადად მაწყინარობს; მოყვარესა მტერსა ვუფრთხი, მემოყვრება, მოცინარობს”. . . რ უ ს თ ა ვ ე ლ ი XIX-XX საუკუნეებში საქართველოს დაპყრობის ეპოქაში რუსეთმა იმპერიული … [Read more...]

ქართლოსის შვილების მიწა-წყალი (ქრისტეშობამდე დაახლოებით II ათასწლეული)

ჩელეთი - საზღვარი კახეთს და ჰერეთს შორის (ამჟამად აზერბაიჯანის ოგუზის რაიონში, ყოფილ ვართაშენთან) … [Read more...]

ორი თეორია ქართველი ხალხის ჩამოყალიბების შესახებ

ქართულ ისტორიოგრაფიაში არსებობს ორი, ერთმანეთისაგან კარდინალურადგანსხვავებული თვალსაზრისი ქართველი ხალხის (ეროვნების) ჩამოყალიბების შესახებ.პირველი ჩამონაკვთული იყო უკვე ქართული ისტორიოგრაფიის დაფუძნების ჟამს დაარსებობდა ვითარცა ერთადერთი თეორია უძველესი ხანიდან ვიდრე XIX ს. მეორენახევრამდე. მეორე … [Read more...]

წმ. ნიკოლოზ მისტიკოსი(895 – 925)

კონსტანტინოპოლის პატრიარქის ნიკოლოზ მისტიკოსის წერილები აფხაზთა მეფეებს ქართველი საეკლესიო მამები საქართველოს ეკლესიას მიიჩნევდნენ მოციქუ ლთა სწავლების ერთგულ მცველად, რომელმაც ათასწლეულთა მანძილზე მტკიცედ დაიცვა წმიდა მართამლადიდებელი სარწმუნოება და საეკლესიო კანონები. ამის მიუხედავად, ზოგიერთი … [Read more...]

საქართველოს საპატრიარქოს სტრუქტურა და იურისდიქციის საზღვრები

საქართველოს საპატრიარქოში შედიოდა რამდენიმე საკათალიკოსო. „საქართველოს პატრიარქის იურისდიქციაში შედიოდა მართლმადიდებელი სომხური ეპარქიები, „სომხეთის მიტროპოლიტის“ მეთაურობით, „აფხაზეთის“ (დასავლეთ საქართველოს) ანუ „ბიჭვინტის კათალიკოსი“, რომელიც თავის მხრივ დასავლეთ საქართველოს ცალკეულ საეპისკოპოსოებს … [Read more...]

“იბერიელი” იოანე ბაგარანელის დელეგაცია ანტოქიაში და მისი ტაძარი ავანში

არისტაკეს ლასტივერტეცის ცნობით ივერია მდებარეობდა არა ანისის ჩრდილოეთით, არამედ მის დასავლეთით, რადგანაც, როგორც აღინიშნა, მისი პერიოდის სომხურ საისტორიო გეოგრაფიაში “ივერია” ძირითადად ერქვა ტაოსა და ბასიანს. VI ს-ში “ივერთა მთავარი” ტაოს მფლობელს ერქვა. რაც შეეხება შიდა ქართლისა და ანისის ჩრდილოეთის რეგიონს, VII-X … [Read more...]

წმ. მაქსიმე აღმსარებელი (580-662)

წყაროები დასავლეთ საქართველოს იურისდიქციის შესახებ დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო იურისდიქციის შესახებ წყაროთა ნაკლებობაა. მიუხედავად ამისა საქართველოს წმიდა ეკლესიის მამათა მიერ საუკუნეთა მანძილზე ჩამოყალიბებული იყო ეჭვმიუტანელი თვალსაზრისი, რომ დასავლეთ საქართველო იმთავითვე, გაქრისტიანების თანავე … [Read more...]

სომხურ ეკლესიასთან ურთიერთობის მიზეზი და მისი შედეგი

ვახტანგ გორგასლის გარდაცვალების შემდეგ ქართლი სპარსელებმა დაიმორჩილეს. სპარსელები იმ დროს სომხურ ეკლესიას განადიდებდნენ და უპირისპირებდნენ ბერძნულ-რომაულ ეკლესიას. ამის შესახებ კარგად წერს არსენი საფარელი. V საუკუნეში ქართული ეკლესია ბერძნული ორიენტაციისა იყო და მისი გავლენის სფეროში შედიოდა. ვახტანგ … [Read more...]

ბაგრატიონების ლეგიტიმაცია ქართლის სამეფო ტახტზე

ძვ. წ.  მე-4 საუკუნის მიწურულიდან ვიდრე მე-19 ს. დასაწყისამდე,  თითქმის უწყვეტად, საქართველოს ძირითადი სამეფო დინასტიები იყვნენ ფარნავაზიანები და ბაგრატიონები.  მე-3 ს-ის ბოლოდან ფარნავაზიანები ხოსროიანებადაც იწოდებოდნენ, ჩანს, სასანიდური ირანის გავლენის გაზრდის კვალდაკვალ, მათ მიერ მაზდეანური სარწმუნოების … [Read more...]

ეპიფანე კონსტანტინოპოლელი (VIII ს) ლაზიკის შესახებ

ბერი ეპიფანე მე-8 და მე-9 საუკუნეთა შუა ცხოვრობდა. მოღვაწეობდა კონსტანტინოპოლის ერთერთ მონასტერში, მისი ნაწერებიდან ცნობილია წმიდა მოციქულ ანდრიას ცხოვრება. სარგებლობდა ძველი, მათ შორის მე-2 საუკუნის წერილობით წყაროებით, თვითონაც ფეხით მოიარა დასავლეთ საქართველო და შუა იბერიის ოლქები, სადაც იქადაგა და იღვაწა წმიდა … [Read more...]