ქართველთა სამონასტრო ცხოვრების სათავეებთან (IV-V საუკუნეები) წმიდა ნინო და პეტრე იბერი

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე IV-V საუკუნეები განსაკუთრებული მნიშვნელობის ხანაა ზოგადქართული კულტურის ისტორიისათვის. ამ დროს ჩამოყალიბდა ქართული საეკლესიო-ლიტურგიკული და სალიტერატურო ენა. ითარგმნა წმიდა წერილი. IV-V საუკუნეები არის ქართული კულტურის ოქროს ხანა, საფუძველი, რომელზე დაყრდნობითაც ქართულმა ცივილიზაციამ … [Read more...]

დარინის გზა

[Read more...]

ალალი და არამი (ურარტუ და არმენია)

არსებობდა თეორია, რომლის თანახმადაც, საბერძნეთში, იტალიასა და ხმელთაშუაზღვისპირეთის ზოგი სხვა რეგიონის უძველესი მცხოვრებნი პელასგები, ეტრუსკები, იბერები და სხვები კავკასიელებთან, შუმერებთან, ელამელებთან, ხეთებთან, ურარტუელებთან ერთად განეკუთვნებოდნენ „ხალხთა ალაროდიულ ოჯახს“. მათ აკუთვნებდნენ ქართველებსაც. … [Read more...]

მცხეთისჯვრის დიდი ტაძრის წინაისტორია

მკითხველს ვთვაზობთ ნაწყვეტს მეუფე ანანიას ნაშრომიდან „ჯვარი, ჯვარი“   მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე შესავალი კავკასიის ვრცელი რეგიონი,  არქანჯელო ლამბერტის სიტყვით, ყირიმის ქალაქ კაფადან  სპარსეთის თავრიზამდე, მოფენილი იყო ულამაზესი  არქიტექტურული სტილითნაგებიქართული ეკლესიებით,რომელთაგან,  ორიგინალობით, … [Read more...]

ქართველები (ქალდუელები) ურარტუსა და ზღვისპირეთში

ილია ჭავჭავაძის მტკიცება ქართველთა ურარტუდან წარმომავლობის შესახებ, მკაცრად იქნა უარყოფილი მეოცე საუკუნეში, მაგრამ ბოლო კვლევები აჩვენებს - ეს უარყოფა უსაფუძვლო იყო, არქეოლოგიური მონაპოვარი და სხვა რაიმე სამეცნიერო მტკიცება ამის საფუძველს არ იძლევა. ამჟამინდელი სომეხი მეცნიერები მიუთითებენ: “ურარტუს სახელი … [Read more...]

იბერთა ტომი “ლუვიას ქვეყანაში” ანუ ლიბიაში

(ნ. ხაზარაძისეული კვლევა ფრიგიულ-ქართული კავშირების შესახებ (ძვ. წ. VIII-IV სს.) წიგნში `ძველაღმოსავლური და ქართველოლოგიური ძიებანი 2001~) ჰომეროსის “ილიადაში” იხსენიებიან ფრიგიელები, როგორც ტროელთა მოკავშირეები. მიიჩნევა, რომ ილიადა ძვ.წ. XIII-XII საუკუნეების ისტორიულ ვითარებას ასახავს, თუმცა ამჟამად ფიქრობენ, რომ “ილიადას” … [Read more...]

ამირანი იასონია, ხოლო მედეა – ყამარი

ფ. ჰაასის თვალსაზრისით ძველი მცირეაზიური რწმენები შემდგომ სიცოცხლეს ბერძნულ ანტიკურობაში პოულობდნენ (ნ. აბაკელია, მედეას მითოლოგიური სახის ინტერპრეტაციისათვის, კრებული - ეთნოგრაფიული ძიებანი, 1988, გვ. 5). იაზონს თავისი გმირობისათვის “ქალღვთაება” მედეას დახმარება დასჭირდა. ფ. ჰაასის მიერ დადგენილია რომ ასეთი მითები … [Read more...]

ჩრდილოეთ კავკასიის ქართული სამფლობელოები რუსეთის იმპერიის დიდი გერბის მიხედვით

რუსეთის იმპერიის დიდ გერბზე გამოსახული იყო იმპერიაში შემავალი ყოფილი სახელმწიფოებისა და სამეფოების გერბები, მათ შორის საქართველოს სამეფოს გერბი. კერძოდ, საქართველოს სამეფოს გერბი გამოსახულია იმპერიის ძირითადი გერბის გარშემომწერელი ფოთლოვანი ტოტების მარჯვენა ქვემო მხარეს და აქვს სახელი - Герб царства Грузинского … [Read more...]

იშხანი – ავანი

სოფელი ავანი მდებარეობდა ერევნის ახლოს მის ჩრდილო-აღმოსავლეთით (ამჟამად ერევნის საზღვრებშია), ხოლო დვინი ერევნის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ავანი მართლმადიდებლური სომხური ეკლესიის ცენტრი იყო, ხოლო დვინი - მონოფიზიტურისა. 588 (591) წლიდან ავანში მდებარეობდა ცენტრი ქალკედონური სომხური საკათალიკოსოსი. ის შეიქმნა იმპერატორ … [Read more...]

ამირანი და არგონავტები

  ზოგიერთი უცხოელი მკვლევარის აზრით, არგონავტებისა და ოქროს საწმისის თქმულება ხეთურ-აღმოსავლურ ანატოლიაში იყო გავრცელებული, აღსანიშნავია, რომ ამირანის თქმულებასა და არგონავტების მითს ერთი სიუჟეტი აქვთ. კერძოდ, როგორც ითქვა: 1. ამირანს ყლაპავს გველეშაპი და კიდევ უფრო ძლიერი გამოდის მისი მუცლიდან, მან დანით გაუჭრა … [Read more...]