მოქვი – საქართველოს ისტორიული კუთხე
15 March, 2023
მოვსეს კალანკატუაცის მიერ აღწერილი VII საუკუნის ამბები
05 March, 2023
მოვსეს კალანკატუაცის „ალვანთა ქვეყნის ისტორია“ (ძველი სომხურიდან თარგმნილი ლ. დავლიანიძე-ტატიშვილის მიერ) გამოიცა 1985 წელს. გადმოვცემთ ამ წიგნის VII საუკუნის ზოგიერთ ამბავს, დაკავშირებულს ქართული ეკლესიის ისტორიასთან. თავი XI. ჰერაკლე ხაზარებს იხმობს სპარსეთზე სალაშქროდ ჰერაკლეს ბრძანებით ხაზარების ძლიერი … [Read more...]
„ქართლის“ ისტორიული გეოგრაფია VIII საუკუნისათვის
02 March, 2023
ქართლის წყაროთა თანახმად, V საუკუნესა და წინა საუკუნეებში სიტყვა „ქართლის“ ქვეშ იგულისხმებოდა მთელი საქართველო. აღმოსავლეთ საქართველოს უკიდურესი აღმოსავლეთი პროვინციებიც - კახეთი და ჰერეთი - ქართლის ნაწილი იყო. V საუკუნის ავტორს ასე აქვს გადმოცემული: „ვითარცა მოიწია იგი საზღვართა ქართლისათა ქვეყანასა მას … [Read more...]
ქართული ეკლესიის საპატრიარქო ეკლესიად გამოცხადება VII საუკუნეში
24 February, 2023
ქართულ ეკლესიას საპატრიარქო ეკლესიად წოდების ღირსება მიუღია VII საუკუნეში. ამ საუკუნის მეორე ნახევარში ჯერ ანტიოქიის საპატრიარქოს უღიარებია ეს, განუსაზღვრავს მისი იურისდიქციის საზღვრები, ხოლო შემდეგ VI მსოფლიო საეკლესიო კრებას დაუდასტურებია. მასაც ასევე განუსაზღვრავს ქართული ეკლესიის იურისდიქციის საზღვრები. … [Read more...]
ბიზანტიის ქართველი დედოფლის მართა-მარიამის უცნობი წარწერა სენტის ტაძარში
10 February, 2023
მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე შესავალი სენტის, არხიზ-ზელენჯუკისა და შოანას შესანიშნავი ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესიები ოდესღაც მდებარეობენ ისტორიული საქართველოს მიწაწყალზე აფხაზეთის ჩრდილო სამეზობლოში. ლ.ლავროვის გამოკვლევის თანახმად, მართალია, ამ ტერიტორიას „კავკასიის ალანია“ ერქვა, მაგრამ თათარ-მონღოლთა … [Read more...]
„საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის ისტორიის“ათტომეულის გამოცემის შესახებ
06 February, 2023
საქართველოს საპატრიარქოს რეალური ისტორიის დამდგენმა მუდმივმოქმედმა კომისიამ გამოიცა ათტომეული - „საქართველოს სამოციქულო ეკლესიის ისტორია“, რამდენიმე ათეული წლის წინ XX საუკუნის 70-იან წლებში საერთო-სახალხო მიღწევად ჩაითვალა „საქართველოს ისტორიის ნარკვევების“ 8 ტომის გამოცემა, მსგავსადვე, ამჟამადაც, 2022 წლის … [Read more...]
ზელენჯუკ-არხიზის, სენტისა და შუანას ტაძრები
26 January, 2023
ზელენჯუკ-არხიზის, სენტისა და შუანას ტაძრები ჩრდილო კავკასიაში საქართველოს ამჟამინდელ საზღვართან, დაახლოებით 25-30 კილომეტრში მდებარეობს ჩრდილო კავკასიაში უძველესი გუმბათიანი ტაძრები ზელენჯუკ- არხიზში (3 ეკლესია), სენტსა და შუანაში. ამჟამინდელი რუსული (ჩრდილოკავკასიის ადგილობრივი) სამეცნიერო წრეები მიიჩნევენ, რომ ეს … [Read more...]
“ეპისტოლეთა წიგნის” მოკლე შინაარსი
11 January, 2023
1. "ეპისტოლეთა წიგნი" იწყება ცურტავის ეპისკოპოს მოსეს ეპისტოლეთი ვრთანეს ქერდოლისადმი, რომელიც სომხეთის კათალიკოსის ადგილის მცველი იყო. მოსე აცნობებს ვრთანესს, რომ ის სიყრმისას მისულა ცურტავის საეპისკოპოსოში, რომლის მოწაფედაც ითვლებოდა. იქ ისწავლა ქართული და სომხური მწიგნობრობა, შემდეგ პიტიახშის კარის საყდრის … [Read more...]
ლიტერატურის მიმოხილვა ლაზიკის ეპარქიებში ისტორიულად მცხოვრები ტომების შესახებ
06 January, 2023
ლაზიკის ეპარქიებში ისტორიულად მცხოვრები ტომები ქსენოფონტეს მიხედვით (ძვ.წ. V-IV სს.) (თ. მიქელაძის კვლევა) კონსტანტინეპოლის საპატრიარქოს ეპარქიები ლაზიკაში, როგორც აღინიშნა, მოიცავდა ქალდიისა და იბერიის თემების მნიშვნელოვან ნაწილს. იბერიის თემიდან (ტაო, ბასიანი, კარინი და სხვა ოლქები) იყვნენ გამოსული ცნობილი … [Read more...]
