ბიზანტიის ქართველი დედოფლის მართა-მარიამის უცნობი წარწერა სენტის ტაძარში

სენტის შესანიშნავი ქართული სტილის ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესია მდებრეობს ჩრდილოეთ კავკასიაში -რუსეთის ფედერაციის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის  თებერდას ოლქში. ამ ეკლესიის ბერძნული წარწერა ამჟამად არასწორადაა გაანალიზებული, თითქოსდა იქ იხსენიება ბიზანტიის იმპერატორი ნიკიფორე ფოკა, სინამდვილეში კი ამ წარწერაში … [Read more...]

არქანჯელო ლამბერტი (XVII ს.)

იტალიელი მოგზაური და მისიონერი არქანჯელო ლამბერტი 1635 წლიდან 1653 წლამდე ცხოვრობდა სამეგრელოში ლევან მეორე დადიანის კარზე. მისი  მონასტერი, იმჟამად სამეგრელოს შემადგენლობაში შემავალი მდ. ენგურის მარჯვენა სანაპიროს მხარეს იყო, დაწერა ორი ნაშრომი კოლხიდის შესახებ. ერთერთი "სამეგრელოს აღწერა"  თარგმნილია … [Read more...]

ფოთი (ფათისი) ღევონდის ცნობით

ტრაპეზუნტთან ახლოს შავიზღვისპირზე მდებარეობდა ქალაქი - ფადისა (Fadissa) ტრაპეზუნტიდან დასავლეთით. ქ. ფადისას ჩრდილოეთით იშლებოდა შავი ზღვა, აღმოსავლეთით ტრაპეზუნტი, სამხრეთით კი შემოსაზღვრული იყო კერასუნტის მთიანეთით, კოლხების უძველესი საცხოვრისით. ამ რეგიონს ექვთიმე მთაწმიდელი უწოდებს “სოფელი მეგრელთა” ანუ მეგრელთა … [Read more...]

კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს ალანიის ეპარქიის ლოკალიზაციის საკითხი

(მოხსენება, 2024 წ. 23 მაისი, საპტრიარქოს კონფერენცია) მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე ჩვენი უწმიდესისა და უნეტარესის კათალიკოს-პატრიარქ ილია მე-2-ის ღვაწლით მსოფლიოს ყველა მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ  აღიარებულია ჩვენი  ეკლესიის უეჭველი იურისდიქცია მთელს საქართველოს მიწაწყალზე, რაც ჩვენი ეკლესიის კანონიკური … [Read more...]

საბჭოურ ისტორიოგრაფიაში გაბატონებული თეორია საქართველოს ეკლესიის პროზელიტიზმის შესახებ და მისი კრიტიკა

თეოლოგიის დარგთაგან უძველესი ხანიდანვე საქართველოში გამორჩეულადშეისწავლებოდა საისტორიო ღვთისმეტყველება, თუმცა არც მისი ეგზეგეტიკური,სისტემატური და პრაქტიკული ნაწილები იყო უყურადღებოდ დატოვებული.საისტორიო ღვთისმეტყველება, როგორც ცნობილია, სწავლობდა საეკლესიო დაბიბლიურ ისტორიას. მისი კერძო დისციპლინების - … [Read more...]

ე.წ. “ქართიზაციის” თეორიის შესახებ

საქართველოს ეროვნულ-სახელმწიფოებრივი და საეკლესიო მთლიანობის საწინააღმდეგოდ მიმართული ე.წ. “ქართიზაციის” თეორიის შესახებ“ეგრე მტრისა არ მეშინის, რადგან ცხადად მაწყინარობს; მოყვარესა მტერსა ვუფრთხი, მემოყვრება, მოცინარობს”. . . რ უ ს თ ა ვ ე ლ ი XIX-XX საუკუნეებში საქართველოს დაპყრობის ეპოქაში რუსეთმა იმპერიული … [Read more...]

ქართლოსის შვილების მიწა-წყალი (ქრისტეშობამდე დაახლოებით II ათასწლეული)

ჩელეთი - საზღვარი კახეთს და ჰერეთს შორის (ამჟამად აზერბაიჯანის ოგუზის რაიონში, ყოფილ ვართაშენთან) … [Read more...]

ორი თეორია ქართველი ხალხის ჩამოყალიბების შესახებ

ქართულ ისტორიოგრაფიაში არსებობს ორი, ერთმანეთისაგან კარდინალურადგანსხვავებული თვალსაზრისი ქართველი ხალხის (ეროვნების) ჩამოყალიბების შესახებ.პირველი ჩამონაკვთული იყო უკვე ქართული ისტორიოგრაფიის დაფუძნების ჟამს დაარსებობდა ვითარცა ერთადერთი თეორია უძველესი ხანიდან ვიდრე XIX ს. მეორენახევრამდე. მეორე … [Read more...]

წმ. ნიკოლოზ მისტიკოსი(895 – 925)

კონსტანტინოპოლის პატრიარქის ნიკოლოზ მისტიკოსის წერილები აფხაზთა მეფეებს ქართველი საეკლესიო მამები საქართველოს ეკლესიას მიიჩნევდნენ მოციქუ ლთა სწავლების ერთგულ მცველად, რომელმაც ათასწლეულთა მანძილზე მტკიცედ დაიცვა წმიდა მართამლადიდებელი სარწმუნოება და საეკლესიო კანონები. ამის მიუხედავად, ზოგიერთი … [Read more...]

საქართველოს საპატრიარქოს სტრუქტურა და იურისდიქციის საზღვრები

საქართველოს საპატრიარქოში შედიოდა რამდენიმე საკათალიკოსო. „საქართველოს პატრიარქის იურისდიქციაში შედიოდა მართლმადიდებელი სომხური ეპარქიები, „სომხეთის მიტროპოლიტის“ მეთაურობით, „აფხაზეთის“ (დასავლეთ საქართველოს) ანუ „ბიჭვინტის კათალიკოსი“, რომელიც თავის მხრივ დასავლეთ საქართველოს ცალკეულ საეპისკოპოსოებს … [Read more...]