არიან-ქართლის წინაისტორია (აია-კოლხიდა და არიან-ქართლი)

"ჰაიასა" - "აიას ქვეყანა" (შემდგომი კოლხიდა) “ჰაიასა”, “ჰაიასა-აცცი” (აზზი) - იყო სახელმწიფო, რომელიც მოიხსენიება ხეთურ ლურსმნულ ტექსტებში ძ.ვ.წ XVI-XIII საუკუნეებში. ხეთოლოგთა უმეტესობა ჰაიასას ათავსებს შავიზღვისპირზე ჭოროხისა და ევფრატის სათავეებთან. ჰაიასის ქვეყნის არსებობა მსოფლიო სამეცნიერო საზოგადოებისათვის ცნობილი … [Read more...]

წმიდა ნინო – არმენიის ქართველების ეროვნული დროშა (IX-X სს.)

IX-X სს-ში, სომხური ეკლესიისაგან თავის დახსნის ეპოქაში, `ზემო ქვეყნებიდან~ და ტაო-კლარჯეთიდან გამოსული წმიდა მამები ძალზე ხშირად ხაზგასმით აღნიშნავდნენ წმიდა ნინოს ღვაწლს და მის მიმართ თავიანთ მადლიერებას. XX ს-ში ქართულ მეცნიერებაში ის აზრიც კი წარმოიშვა, რომ თითქოსდა `ნინოს კულტი ქართველთა შორის ჩამოყალიბდა IX-X სს-დან~ … [Read more...]

წმიდა ნინოს ტროპარი

დაბეჭდილია “საღვთისმეტყველო კრებული”-ში 1, 1984 წელი ქართული მხატვრული სიტყვის ნამდვილი მარგალიტებია წმიდათა ტროპარები. ტროპართა ყოველი სიტყვა დამუხტულია პოეზიითა და სულიერებით, ყოველი სიტყვა და ფრაზა ძალზე ტევადია და გაოცებას იწვევს მაღალმხატვრული ოსტატობით. ერთ-ერთი ასეთი არის წმიდა ნინოს ტროპარი: “სიტყვისა … [Read more...]

შიომღვიმის საეკლესიო კრება (XIII ს-ის 40-იანი წლები)

XIII ს-ის 40-იან წლებში შემდგარა საეკლესიო კრება, რომელსაც განუხილავს შიომღვიმის საკითხი, ამიტომაც შეიძლება პირობითად ამ კრებას "შიომღვიმისა" ვუწოდოთ. მთავარეპისკოპოსი საბა მოიხსენიებს ამ კრებას და ამტკიცებს კრების განჩინებას, იგი წერს: "ვითა წმიდასა კრებასა და წმიდასა მამამთავარსა ჩუენსა არსენის ქრისტეს მიერ ქართლისა … [Read more...]

ალაზონები და გეორგები ჩრდილო და სამხრეთ კავკასიაში სტრაბონისა და პლინიუსის ცნობებით

სტრაბონის ცნობი ალაზონების ტომი ცხოვრობდა შავი ზღვის როგორც სამხრეთ, ისე ჩრდილო სანაპიროზე. ალაზონების ტომის ერთერთი საცხოვრისი მდებარეობდა შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე - სინოპსა და ტრაპეზუნტს შორის. სტრაბონი ალაზონებს ხალიბების (ქალდების-ხალდების) ტომის წინაპრებად მიიჩნევდა. ხალდები ანუ ქალდეველები, შემდგომ … [Read more...]

მონოფიზიტური ძეგლების (ეკლესიების) სტატუსი საქართველოში

  მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე საქართველოში მონოფიზიტური ძეგლების სტატუსის განსაზღვრის სა­კითხი მნიშვნელოვანია. ძველ საქართველოში ეს საკითხი დარეგულირებული იყო, რაც ასახულია შესაბამის სამართლებრივ წყაროებში, მაგალითად, დავით ბატო­ნიშვილის სამართალში (XVIII ს.). ქართლ-კახეთის სამეფოში (რომლის სამხრეთი საზღვარი … [Read more...]

ვახტანგ VI-ისა და მუხრანელ ბაგრატიონთა დიდი ოჯახის მამულიშვილობა

ერთიანი საქართველოს სახელმწიფოს დაშლისა და განსაკუთრებით ქართლში როსტომ-ხანის გამეფების შემდეგ აღმოსავლეთ საქართველოში ქართველი ერის მოღვაწეობის ყოველი სფერო სპარსეთის წამლეკავი გავლენის ქვეშ მოექცა, გაუკუღმართდა, ეროვნულ სახეს უცხოელთა დაღი დაესვა, ჩვენი ქვეყანა სულიერ-კულტურული დაღუპვის გზას დაადგა. … [Read more...]

ქართველთა სამონასტრო ცხოვრების სათავეებთან (IV-V საუკუნეები) წმიდა ნინო და პეტრე იბერი

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე IV-V საუკუნეები განსაკუთრებული მნიშვნელობის ხანაა ზოგადქართული კულტურის ისტორიისათვის. ამ დროს ჩამოყალიბდა ქართული საეკლესიო-ლიტურგიკული და სალიტერატურო ენა. ითარგმნა წმიდა წერილი. IV-V საუკუნეები არის ქართული კულტურის ოქროს ხანა, საფუძველი, რომელზე დაყრდნობითაც ქართულმა ცივილიზაციამ … [Read more...]

დარინის გზა

[Read more...]

ალალი და არამი (ურარტუ და არმენია)

არსებობდა თეორია, რომლის თანახმადაც, საბერძნეთში, იტალიასა და ხმელთაშუაზღვისპირეთის ზოგი სხვა რეგიონის უძველესი მცხოვრებნი პელასგები, ეტრუსკები, იბერები და სხვები კავკასიელებთან, შუმერებთან, ელამელებთან, ხეთებთან, ურარტუელებთან ერთად განეკუთვნებოდნენ „ხალხთა ალაროდიულ ოჯახს“. მათ აკუთვნებდნენ ქართველებსაც. … [Read more...]