სკანდა და სარაპანა ართვინ-არტაანის გზაზე

წაკითხულ იქნა ბათუმის კონფერენციაზე „ჩვენი სულიერების ბალავარი“ 2012 წელი (ლაზიკის ეპარქიების იურისდიქციისათვის)   სარაპანას ადგილმდებარეობის გარკვევას უპირველესი მნიშვნელობა საქართველოს ეკლესიის იურისდიქციის საზღვრების გამორკვევისათვის. XX ს. 20-30-იანი წლების შემდეგ ქართულ ისტორიოგრაფიაში ჩამოყალიბდა … [Read more...]

ჰეკატოს მილეტელის ფრაგმენტი 188 – კოლხებისა და მოსხების ენობრივი ერთობის შესახებ

1. შესავალი ჰეკატოს მილეტელი (ძვ. წ. 550–490) მიიჩნევა მსოფლიოს ერთ-ერთ პირველ ისტორიოგრაფად და გეოგრაფოსად. მისი მოღვაწეობა ემთხვევა ძველი ბერძნული ისტორიოგრაფიის ადრეულ ეტაპს, როდესაც მწერლები ცდილობდნენ ასახონ როგორც საკუთარი, ისე უცხო ხალხებისა და ეთნოსების ცხოვრებისა და ტერიტორიების დინამიკა.  ჰეკატოსის მიერ … [Read more...]

ალბანეთი IV – V საუკუნეებში

… [Read more...]

ტაოს პოლიტიკური და ეკლესიური სტატუსი ანტიკურობიდან VIII საუკუნემდე

ეთნიკური იბერიულობა, სომხური იურისდიქცია და ეკლესიური ემანსიპაცია (გათავისუფლება) შესავალი ტაოს ისტორიული სტატუსი ერთ-ერთ ყველაზე კომპლექსურ პრობლემას წარმოადგენს კავკასიის ადრეული და შუა საუკუნეების ისტორიოგრაფიაში.  საკითხი განსაკუთრებით იძაბება მაშინ, როდესაც ერთმანეთს ემთხვევა ეთნიკური, პოლიტიკური და … [Read more...]

საზღვრების ცვლილება IV-VI საუკუნეებში

… [Read more...]

არმენიის მიერ დაპყრობილი მესხეთის ნაწილი (ტაო და სპერი) სტრაბონის დროს

ჰეკატოს მილეტელის ნაშრომების გადარჩენილი ფრაგმენტებიდან  მოღწეული 188-ე ფრაგმენტი გადმოგვცემს  ძველი წელთაღრიცხვის მე-5  საუკუნის ფაქტს, რომ იმჟამად მესხები (მოსხები)  და კოლხები ერთი ეთნოსი იყო. ჩვენ შეიძლება მას ვუწოდოთ ზანურ-ქართული ჯერ კიდევ დაუყოფელი ჯგუფი, ნაწილი ჯერ კიდევ ნაკლებად დიფერენცირებული … [Read more...]

„სომხურენოვანი“ ქართველები და ალბანელები

ვინაიდან ჩვენში ტერმინი „სომხურენოვანი ქართველი“ დამამცირებლად აღიქმება, ამიტომაც თავდაპირველად შევეხოთ სომხურენოვანი ალაბანელების ისტორიას,  ალბანელები კავკასიის უდიდესი ხალხი იყო ქართველებთან და სომხებთან ერთად. ალბანელებს ჰქონდათ საკუთარი ენა, დამწერლობა, მდიდარი ალბანური ლიტერატურა, საკუთარი … [Read more...]

კლავდიოს პტოლემაიოსი *გეოგრაფიული სახელმძღვანელო*

ანტიკური კავკასია … [Read more...]

მდინარეები და პუნქტები არიანეს მიხედვით

… [Read more...]

პომპეუსის ლაშქრობა ალბანეთში

… [Read more...]