ფერისცვალება მანგლისში
მეცნიერებს, რომლებიც იკვლევენ პირველი ათასწლეულის ისტორიას

ძვირფასო ბატონებო, ქრისტეს მიერ საყვარელო შვილებო, მოგეხსენებათ თქვენს მიმართ გამოხატული ჩემი პატივისცემის შესახებ. წლების მანძილზე ერთსა და იმავე საქმეს ვემსახურებით – ჩვენი სამშობლოსა და წმიდა ეკლესიის ისტორიის კვლევას და გვიხდებოდა კიდეც ათეული წლის მანძილზე ურთიერთ თანამშრომლობა. მისი უწმიდესობა სრულიად … [Read more...]
არსენი საფარელი „ერთობისდროინდელი“ სომეხი კათალიკოსების შესახებ

VI-VII საუკუნეებში ქართულ და სომხურ ეკლესიათა შორის „ერთობის“ ხასიათის გამორკვევისათვის მოვიყვანთ არსენი საფარელის მიერ მოხსენიებულ სომეხ კათალიკოსთა რიგს, რომელთაც, ასე თუ ისე, გავლენა ჰქონიათ ქართულ ეკლესიაზე. ქართულ და სომხურ ეკლესიათა „განყოფა“ არ უნდა გავიგოთ ისე, თითქოსდა კავკასიურ ადგილობრივ ეკლესიათა … [Read more...]
საქართველოს ორი ეპისკოპოსი I მსოფლიო საეკლესიო კრებაზე (325 წ.)

ნიკეის I მსოფლიო კრებას ესწრებოდა ორი ეპისკოპოსი ქართველთა ისტორიული მიწა-წყლიდან. ესენი იყვნენ ბიჭვინთელი ეპისკოპოსი სტრატოფილე და ტრაპეზუნტელი ეპისკოპოსი დომნე (დომნუსი). მართალია, უცნობია, იყვნენ თუ არა ისინი ეთნიკური ქართველები, მაგრამ ევსევი კესარიელი, პირადი ხელისმომწერი I მსოფლიო კრების დადგენილებისა და … [Read more...]
ტერმინ „ნათესავით ქართველის“ შესახებ

ცნებების „ნათესავით ქართველისა“ (ე.ი. ეროვნებით ქართველის, გვარტომობით ქართველის) და „ქართველის“ გაგებისათვის მოვიშველიოთ ძველი ქართველი მოღვაწეების, მწერლებისა და ისტორიკოსების განსაზღვრებანი. განსაკუთრებით საინტერესოა, რომ „ქართლის ცხოვრების“ მიხედვით ქართველი და „ნათესავით ქართველი“ ეწოდება საქართველოს … [Read more...]
მენანდრე პროტექტორი (VI ს.)

ბიზანტიელი ისტორიკოსი მენანდრე პროტექტორი აღწერს 558-582 წლის მოვლენებს.გააგრძელა აგათია სქოლასტიკოსის შრომა. აღწერს ბიზანტია -სპარსეთის ომებს, მათ დავას სვანეთისათვის. მენანდრეს შრომიდან და ასევე სხვა ამ ეპქის ისტორიკოსების ნაშრომებიდან ჩანს, რომ იმჟამად სვანეთს უწოდებდნენ მთელ დასავლეთ საქართველოს (და არა მხოლოდ … [Read more...]
ქრისტე აღსდგა

2000 წ. ქრისტეშობასთან დაკავშირებით სულთმოფენობის დღესასწაულის აღსანიშნავად მსოფლიოს ყველა მართლმადიდებელი ეკლესიის დელეგაცია შეიკრიბა იერუსალიმში. აღდგომის ტაძარში წირვის შემდგომ შემოსილები გადავიდნენ წმინდა სიონის მთაზე, სადაც მოციქულებზე სულიწმინდა გადმოვიდა. საქართველოს ეკლესიის დელეგაციაში … [Read more...]
მეგასთენე (ძვ. წ. 350- 290)

ძველი ბერძენი გამოჩენილი ავტორი, მცირე აზიაში დაბადებული მეგასთენე (ძვ. წ. 350- 290), რომლის ნაშრომის (ინდიკა) ფრაგმენტებია მოღწეული, წერს რომ ძვ. წ. მე-6 საუკუნეში ლიბიის გვერდით მცხოვრები იბერების ნაწილი ნაბუქოდონოსორმა გადმოასახლა პონტოსპირეთში, აქ ნახსენები ლიბია ამჟამად მიაჩნიათ აფრიკის ქვეყანად (Ливия), მაგრამ ჩვენი … [Read more...]
„ისტორიის მამა“ ჰეროდოტე ჰალიკარნასელი (ძვ.წ. 484-425)

„ მაგრამ ცხადია, რომ კოლხები ეგვიპტელები არიან. ამას მე თვითნ მივხვდი იმაზე უწინ, ვიდრე სხვათაგან მოვისმენდი და ისე ვიტყოდი. და რადგანაც ამას ვფიქრობდი, შევეკითხე ორივეს, კოლხებს უკეთ ახსოვდათ ეგვიპტელები, ვიდრე ეგვიპტელებს კოლხები. ეგვიპტელები ამბობენ, რომ მათი აზრით სესოსტრისის (ბერძ. Σέσωστρις) ლაშქრიდან არიან კოლხები … [Read more...]
თამარ მეფის ცხოვრების ქრონიკა

„თუ წელში გამართულა როდისმე ჩვენი ქვეყანა, ე გ იმის მეფობის დროს გაიმართა, მზეს თუ როდისმე საქართველო გაუნათებია და გაუთბია, იმის დროს ყოფილა. სიტყვას თუ ძალა გამოუჩენია, გულსა სიმტკიცე, მკლავსა სიმაგრე, ე გ დალოცვილის მეფის თამარის დედობის დროს მომხდარა! ის დედა იყო, ჩვენ შვილები...“ ილია მართალი 1177 წელს დაიწყო … [Read more...]
