მცირე კოლხეთის გეოგრაფია 

(მცირე ანუ ელინისტური ხანის კოლხეთი) ელინისტური ხანის კოლხეთი (ანუ მცირე კოლხეთი) ნაწილი იყო პონტოს იმპერიისა ანუ პონტოს სამეფოსი, ბერძნული ელინისტური სახელმწიფოსი (ძვ. 302-ახ.წ.62), რომელიც ევქსინის პონტოს ანუ შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე ჩამოყალიბდა. მისი საზღვარი აღმოსავლეთის მიმართულებით აღწევდა მდინარე ფაზისამდე, … [Read more...]

აბო თბილელის „ქართველობისა“ და „ქართველთა სისხლით მონათესაობის ეთნიკური მომენტის“ შესახებ

„გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების“ გადამწერის მიერ, ერთი ქარაგმის არასწორად გახსნამ XX საუკუნის ზოგიერთ დიდ ისტორიკოსს საფუძველი მისცა ისე გაეგო მერჩულის ცნობა, თითქოსდა ქართლის საკათალიკოსოს IX საუკუნემდე მირონის კურთხევის უფლება არ ჰქონდა და დასავლეთ საქართველოს პირველად IX-X საუკუნეში ეწოდა ქართლი, აქ ქართულ ენაზე … [Read more...]

მეცნიერებს, რომლებიც იკვლევენ პირველი ათასწლეულის ისტორიას

ძვირფასო ბატონებო, ქრისტეს მიერ საყვარელო შვილებო, მოგეხსენებათ თქვენს მიმართ გამოხატული ჩემი პატივისცემის შესახებ. წლების მანძილზე ერთსა და იმავე საქმეს ვემსახურებით – ჩვენი სამშობლოსა და წმიდა ეკლესიის ისტორიის კვლევას და გვიხდებოდა კიდეც ათეული წლის მანძილზე ურთიერთ თანამშრომლობა. მისი უწმიდესობა სრულიად … [Read more...]

ქართული ნაციონალური ერთობის (ერის) ჩამოყალიბება ქრისტეშობამდე

ეგრისის საერისთავო შედიოდა ქართლის სამეფოს ანუ იბერიის შემადგენლობაში. ჩვენი წყაროების ცნობით ფარნავასისა და ქუჯის მიერ ჩამოყალიბებულ ქართლის სამეფოს ხალხი წარმოადგენდა არა ცალკეულ ტომებს, არამედ ნაციონალურ ერთობას, საერთო სახელმწიფო  ქართული ენით, საერთო კულტურა-მწიგნობრობით, საერთო სახელმწიფოს მკაცრად … [Read more...]

წმიდა ნინო და მოციქული ელიშა

ალბანეთის ავტოკეფალური ეკლესია მიიჩნევდა და განსაკუთრებით უსვამდა ხაზს, რომ ალბანეთის ეკლესია დააარსა მოციქულმა ელიშამ პირველ ან მეორე საუკუნეში, ელიშამ კურთხევა უფლის ძმა იაკობისაგან მიიღოო, ამიტომაც ალბანური ეკლესია სამოციქულოა და მისი კათალიკოსი (პატრიარქი) სამოციქულო ტახტზე ზისო - ასეთი იყო ალბანეთის … [Read more...]

“რაი არს ჭეშმარიტება”

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე “შვილო, როგორც მამა გირჩევ, შენი საკუთარი და ჭეშმარიტი კრიტიკულის თვალით შეხედო ყველაფერს და არა მიეპყრო მარის ქართულის საწინააღმდეგო მიმართულებას” - ასე არიგებდა შვილს მამა გასული საუკუნის მიწურულს... ჩვენს სასტიკ ეპოქაში გაზრდილ თაობებს სწორედ ჩვენი საკუთარი და ჭეშმარიტი კრიტიკული … [Read more...]

თამარი – წმიდა კეთილმსახური მეფე

დავით აღმაშენებელმა თურქ-სელჯუკები ამიერკავკასიიდან განდევნა, სომხეთისა და შირვანის დიდი ნაწილი გაათავისუფლა და შემოუერთა საქართველოს სახელმწიფოს. ამ დროის საქართველო გადაფენილი იყო „ნიკოფსითაგან დარუბანდისა ზღვამდე და ოვსეთიდგან სოერად და არეგაწამდე“. ქვეყანა, დავითის ანდერძის თანახმად, შედგებოდა „მამული“ და … [Read more...]

ბრძოლა „გამოხსნისა“ და „აღდგომისათვის“

XVIII საუკუნის დასაწყისში ქართველთა შორის, რომელთაც ივანე ჯავახიშვილის სიტყვით, ეროვნული განსაცდელის თავიდან ასაცილებლად მთელი თავიანთი სულიერი ძალების მოკრება შეძლეს, პოპულარული გახდა დევიზი: „აღდგომა და გამოხსნა“. „ქართველები ვახტანგ VI-ის მეთაურობით „გამოხსნაში“ გულისხმობდნენ მაჰმადიანი ქვეყნებისაგან თავის … [Read more...]

ქართველთა არმენიზაციის შესახებ

ამჟამად, როგორც წესი, მიიჩნევა, რომ შუა საუკუნეებში მიმდინარეობდა სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფებისა და აგრეთვე სომეხთა გაქართველება. თითქოსდა ეს ხდებოდა სარწმუნოებრივი გზით, ქალკედონიტური სარწმუნოების მიღების შემდეგ სომხები ექცეოდნენ ქართულ კულტურულ გარემოში და ისინი ქართველდებოდნენ. მიიჩნევა, რომ ქალკედონიტობა … [Read more...]

ლიტერატურის მიმოხილვა ლაზიკის ეპარქიებში ისტორიულად მცხოვრები ტომების შესახებ

ლაზიკის ეპარქიებში ისტორიულად მცხოვრები ტომები ქსენოფონტეს მიხედვით (ძვ.წ. V-IV სს.) (თ. მიქელაძის კვლევა) კონსტანტინეპოლის საპატრიარქოს ეპარქიები ლაზიკაში, როგორც აღინიშნა, მოიცავდა ქალდიისა და იბერიის თემების მნიშვნელოვან ნაწილს. იბერიის თემიდან (ტაო, ბასიანი, კარინი და სხვა ოლქები) იყვნენ გამოსული ცნობილი … [Read more...]