ქართული ეკლესიის უფლებრივი მდგომარეობის შესახებ

ჩვენში აზრთა სხვადასხვაობაა იმის შესახებ, თუ ვის ექვემდებარებოდა ქართული ეკლესია შექმნის დროიდან. ერთი, უფრო გავრცელებული აზრით მიღებულია, რომ ქართული ეკლესია IV საუკუნის დასაწყისში ანტიოქიის იურისდიქციაში შევიდა, მეორე, ამჟამად მიღებული აზრით, ქართული ეკლესია კონსტანტინოპოლს დაექვემდებარა. მაგალითად, ჩვენი … [Read more...]

ტაოს პოლიტიკური და ეკლესიური სტატუსი ანტიკურობიდან VIII საუკუნემდე

ეთნიკური იბერიულობა, სომხური იურისდიქცია და ეკლესიური ემანსიპაცია (გათავისუფლება) შესავალი ტაოს ისტორიული სტატუსი ერთ-ერთ ყველაზე კომპლექსურ პრობლემას წარმოადგენს კავკასიის ადრეული და შუა საუკუნეების ისტორიოგრაფიაში.  საკითხი განსაკუთრებით იძაბება მაშინ, როდესაც ერთმანეთს ემთხვევა ეთნიკური, პოლიტიკური და … [Read more...]

სული თავდადებისა

ჩინგიზ ხანის მეთაურობით მონღოლთა გაერთიანებულმა სახელმწიფომ XIII საუკუნის დამდეგიდან დაიმორჩილა მსოფლიოს მნიშვნელოვანი ნაწილი აზიასა და ევროპაში: ჩრდილო ჩინეთი, კორეა, ცენტრალური და შუა აზია, ირანი, ავღანეთი და სხვა ქვეყნები. როგორც ჩვენი მემატიანე წერს, მონღოლები ლაშქრობდნენ - „დიდსა საყივჩაყეთსა ზედა, ოვსეთს, … [Read more...]

არმენიის მიერ დაპყრობილი მესხეთის ნაწილი (ტაო და სპერი) სტრაბონის დროს

ჰეკატოს მილეტელის ნაშრომების გადარჩენილი ფრაგმენტებიდან  მოღწეული 188-ე ფრაგმენტი გადმოგვცემს  ძველი წელთაღრიცხვის მე-5  საუკუნის ფაქტს, რომ იმჟამად მესხები (მოსხები)  და კოლხები ერთი ეთნოსი იყო. ჩვენ შეიძლება მას ვუწოდოთ ზანურ-ქართული ჯერ კიდევ დაუყოფელი ჯგუფი, ნაწილი ჯერ კიდევ ნაკლებად დიფერენცირებული … [Read more...]

„სომხურენოვანი“ ქართველები და ალბანელები

ვინაიდან ჩვენში ტერმინი „სომხურენოვანი ქართველი“ დამამცირებლად აღიქმება, ამიტომაც თავდაპირველად შევეხოთ სომხურენოვანი ალაბანელების ისტორიას,  ალბანელები კავკასიის უდიდესი ხალხი იყო ქართველებთან და სომხებთან ერთად. ალბანელებს ჰქონდათ საკუთარი ენა, დამწერლობა, მდიდარი ალბანური ლიტერატურა, საკუთარი … [Read more...]

აბო თბილელის „ქართველობისა“ და „ქართველთა სისხლით მონათესაობის ეთნიკური მომენტის“ შესახებ

„გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების“ გადამწერის მიერ, ერთი ქარაგმის არასწორად გახსნამ XX საუკუნის ზოგიერთ დიდ ისტორიკოსს საფუძველი მისცა ისე გაეგო მერჩულის ცნობა, თითქოსდა ქართლის საკათალიკოსოს IX საუკუნემდე მირონის კურთხევის უფლება არ ჰქონდა და დასავლეთ საქართველოს პირველად IX-X საუკუნეში ეწოდა ქართლი, აქ ქართულ ენაზე … [Read more...]

კლავდიოს პტოლემაიოსი *გეოგრაფიული სახელმძღვანელო*

ანტიკური კავკასია … [Read more...]

ტაოს იბერთა მოკლე  ისტორია ( კარი I )

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე ანტიოქიის  პატრიარქის ამჟამინდელი ტიტულატურა ასეთია: „მათი ღვთაებრივი უნეტარესობა, უნეტარესი იოანე მე-10, პატრიარქი დიდისა ღმრთისა ქალაქისა ანტიოქიისა, სირიისა, არაბეთისა, კილიკიისა, ივერიისა, შუამდინარეთისა და სრულიად აღმოსავლეთისა“. ანტიოქიის პატრიარქის ტიტულატურაში  ტერმინით … [Read more...]

მდინარეები და პუნქტები არიანეს მიხედვით

[Read more...]

სულხან-საბა ორბელიანის ვიზიტი ევროპაში ადიღე-ჩერქეზების საკითხის გამო

მკვლევარები ნაკლებ ყურადღებას უთმობენ ფაქტს, იმისა, რომ სულხან საბა ორბელიანის სათხოვარი საფრანგეთის კარზე შეეხებოდა უმეტესად  ჩერქეზების ანუ ადიღების საკითხს. საქმე ის იყო, რომ ამ მომენტში საფრანგეთს სურდა საკუთარი სავაჭრო-საერთაშორისო- ეკონომიკური გზის გაჭრა სპარსეთ-ინდოეთთან დასაკავშირებლად, ინდოეთის გზა … [Read more...]