საქართველოს საკათალიკოსოს დაარსება

ცნობილია, რომის იმპერატორ კონსტანტინემდე ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგია არ ყოფილა. ამიტომაც, შეიძლება ითქვას, ქრისტიანული თემები თავისუფლებით სარგებლობდნენ, იმ თვალსაზრისით, რომ სახელმწიფო არ კარნახობდა ქრისტიანულ ეკლესიას, თუ რა სახის უნდა ყოფილიყო მისი ადმინისტრაციული სტრუქტურა. ამის გამო IV საუკუნემდე … [Read more...]

1762, 1768, 1793 წლის კრებათა დადგენილებანი საეპისკოპოსოთა მართვის შესახებ, მცნებანი, ეპისკოპოსთა და მღვდელთა მიმართ

მას შემდეგ, რაც XVIII ს-ის მეორე ნახევარში აღდგა ქართულ-ეროვნული სახელმწიფოებრიობა სამეფო ტახტზე ქრისტიან მეფეთა ასვლის შემდეგ, საეკლესიო კრებებმა კვლავ დაიბრუნეს მაჰმადიანთა მმართველობის დროს დაკნინებული უფლებანი და გამოსცეს შესაბამისი ზნეობრივი სახის დადგენილებანი: ა. [დადგენილება საეკლესიო კრებისა … [Read more...]

საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქის – ილია II ღვაწლის შესახებ

[Read more...]

ქართული ენა, როგორც ჩრდილოეთ კავკასიის ისტორიული ლინგვა ფრანკა 

(ევლია ჩელების ჩანაწერები და არქეოლოგიური რეალობა) ანოტაცია: წინამდებარე ნაშრომი იკვლევს ქართული ენის, როგორც ჩრდილოეთ კავკასიის ისტორიული „ლინგვა ფრანკას“ როლს გვიან შუა საუკუნეებამდე.  კვლევა ეფუძნება თეიმურაზ ბატონიშვილისა და XVII საუკუნის თურქი მოგზაურის, ევლია ჩელების უნიკალურ ცნობებს, რომლებიც … [Read more...]

ტაოს პოლიტიკური და ეკლესიური სტატუსი ანტიკურობიდან VIII საუკუნემდე

ეთნიკური იბერიულობა, სომხური იურისდიქცია და ეკლესიური ემანსიპაცია (გათავისუფლება) შესავალი ტაოს ისტორიული სტატუსი ერთ-ერთ ყველაზე კომპლექსურ პრობლემას წარმოადგენს კავკასიის ადრეული და შუა საუკუნეების ისტორიოგრაფიაში.  საკითხი განსაკუთრებით იძაბება მაშინ, როდესაც ერთმანეთს ემთხვევა ეთნიკური, პოლიტიკური და … [Read more...]

ენობრივი განსხვავება ძველ და ახალ აფხაზთა შორის

თავის ნაშრომის დასაწყისშივე დ.დბარი წუხს იმის გამო, რომ  თითქოსდა ბიჭვინთური საბუთეები აფხაზურენოვანი იყო, რომელიც ქართველმა მომხდურებმა განადგურეს მე-17 სუაკუნეში.  საბედნიეროდ, ბიჭვინთური საბუთების  მნიშვნელოვანი ნაწილი დღემდეა შემონახული და დაცული სხვადასხვა  საცავებში და მრავალია გამოცემული, ესნია, როგორც … [Read more...]

არმენიის მიერ დაპყრობილი მესხეთის ნაწილი (ტაო და სპერი) სტრაბონის დროს

ჰეკატოს მილეტელის ნაშრომების გადარჩენილი ფრაგმენტებიდან  მოღწეული 188-ე ფრაგმენტი გადმოგვცემს  ძველი წელთაღრიცხვის მე-5  საუკუნის ფაქტს, რომ იმჟამად მესხები (მოსხები)  და კოლხები ერთი ეთნოსი იყო. ჩვენ შეიძლება მას ვუწოდოთ ზანურ-ქართული ჯერ კიდევ დაუყოფელი ჯგუფი, ნაწილი ჯერ კიდევ ნაკლებად დიფერენცირებული … [Read more...]

საერისთავოები ვახუშტის მიხედით – კლარჯეთი,ოძრხე, წუნდა)

[Read more...]

ივანე ჯავახიშვილი საქართველოს ეკლესიის ერთიანობის შესახებ

წმიდა წერილში ნაბრძანებია - “დიდებული მრავალია რჩეული კი ერთი”. საქართველოს უთვალავ დიდებულ ერისკაცთა შორის გამორჩეულია ივანე ჯავახიშვილი, რომელიც იმთავითვე შეიყვარა ქართველმა ერმა. ივანე ჯავახიშვილი მოღვაწეობდა ურთულეს პერიოდში, რომელსაც ამჟამად უწოდებენ “ათეიზმის ეპოქას”, რომელიც გამოირჩეოდა ნიჰილიზმით, … [Read more...]

თქმული სიდონია დედაკაცისა, ეკლესიის აღშენებისათვის

როცა მეფე და მთელი ერი ქრისტიანობას დაეწაფა მღვდლების მოსვლამდე, უთხრა მეფემ წმიდა ნინოს: „მსურს სასწრაფოდ ავაშენო ღვთის სახლი, სად ავაშენო?“ უთხრა წმიდა ნინომ: „სადაც მეფეთა გონება მტკიცეა“. უთხრა მას მეფემ: „მიყვარს მე შენი მაყვლოვანი, იქ მნებავს ჩემი გონებით, მაგრამ ასე არ ვყოფ და არ მოვერიდები სამეფო ბაღს, ამ ნაძვთა … [Read more...]