საქართველოს ეკლესიის სამწყსო და იურისდიქციის საზღვრები

კოლხური ცივილიზაციის მემკვიდრე იბერია ძველთაგანვე სახელოვან ქვეყნად მიიჩნეოდა საკუთარი დამწერლობით, ლიტერატურით, კულტურით - სამწყსო საქართველოს ეკლესიისა. ქართული ეკლესიის ისტორიის კვლევისათვის აუცილებელია განისაზღვროს მისი სამწყსოს რაობა.  ქრისტიანობის დაფუძნების ჟამს, ანუ თითქმის 20 საუკუნის წინ, რა სახისა … [Read more...]

მეგრულ-ლაზური დიალექტი სალიტერატურო ზოგადქართული ენის სათავეებთან

არქეოლოგ ვირჯილიო კორბოს მიერ მდ. იორდანის ნაპირზე, ბეთლემის ჩრდილოეთით 1952 წელს აღმოჩენილი მონასტერი წყაროებში იწოდება ,,ლაზთა მონასტრად” (ე. მამისთვალიშვილი, ქართველები და ბიბლიური სამყარო, გვ. 85). ეს მონასტერი V საუკუნის 40-იან წლებში აუგია პეტრე იბერის მოძღვარს იოანე ლაზს. VI საუკუნეში, პროკოფი კესარიელის ცნობით, … [Read more...]

ჭყონდიდელი და ათაბაგი

ჭყონდიდელი საქართველოს მეფის „მამად“ იყო აღიარებული. ეს თავისთავად მიუთითებს სახელმწიფოს საქმეებში ამ მღვდელმთავრის მონაწილეობის შესახებ. ასე იყო თამარის მეფობის დასაწყისშიც. ამ დროის მემატიანე - ჭყონდიდელს მეფის მამას უწოდებს, მაგრამ მდგომარეობა შეიცვალა, სამეფო კარზე მოხდა დიდი გადაადგილებანი და თამარის … [Read more...]

წმინდა ნინოს ცხოვრება

პირველად ვახსენოთ ცხოვრება წმიდისა და ნეტარისა დედისა ჩვენისა და ყოველი ქართლის განმანათლებლისა ნინო მოციქულისა, რომელიც თვით მანვე ნეტარმა მოგვითხრო აღსრულების ჟამს და აღწერა მორწმუნე დედოფალმა სალომე უჯარმელმა, მირიან მეფის ძის ცოლმა, ასულმა თრდატ სომეხთა მეფისა. წმიდა გიორგი კაპადოკიელის ქრისტესთვის წამების … [Read more...]

“ქართლისა და ყოვლისა აღმოსავლეთისა პატრიარქი იოვანე”

(პარხლის მონასტრის წარწერა მეფე დავით კურაპალატის (+1001) დროისა) ეფრემ მცირემ XI საუკუნის ბოლოსთვის გამოაქვეყნა ნაშრომი “უწყება მიზეზისა ქართველთა მოქცევისასა, თუ რომელთა წიგნთა შინა მოიხსენების” (თ. ჟორდანია, ქრონიკები, I, 75-76). მისმა ცნობებმა ერთგვარად გაუგებარი გახადა გიორგი მთაწმინდელის მიერ დალაგებული ცნობები … [Read more...]

საქართველოს ეკლესიის მოკლე ისტორია (ოთხენოვანი)

დაათვალიერეთ და ჩამოტვირთეთ pdf ფორმატში … [Read more...]

V-VI სს. პირველი ქართველი მთარგმნელები – დავითი, სტეფანე, ანტონი, აბაი(იგივე საბა) და იოსია.

მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე წყაროთა ანალიზიდან ჩანს, რომ IV-V საუკუნეებში, ჩვენში არსებობდა პირობები მონასტრების დაარსებისა, ასურელი მამების ჩვენში შემოსვლამდე. ამას მიუთითებს კიდეც ვახტანგ გორგასალის მემატიანე. ვახტანგ მეფემ V საუკუნის II ნახევარში, თავის ერისთავს, არტავაზს, "უბრძანა, რათა გამონახოს ხევსა მას შინა … [Read more...]

მეუფე ანანიას ისტორიული სიტყვა – პატრიარქი შიო III

[Read more...]

საქართველოს საკათალიკოსოს დაარსება

ცნობილია, რომის იმპერატორ კონსტანტინემდე ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგია არ ყოფილა. ამიტომაც, შეიძლება ითქვას, ქრისტიანული თემები თავისუფლებით სარგებლობდნენ, იმ თვალსაზრისით, რომ სახელმწიფო არ კარნახობდა ქრისტიანულ ეკლესიას, თუ რა სახის უნდა ყოფილიყო მისი ადმინისტრაციული სტრუქტურა. ამის გამო IV საუკუნემდე … [Read more...]

კანონთა განმარტებანი, არისტინე, ზონარა, ბალსამონი

(მიტროპოლიტი ანანია ჯაფარიძე) “ნომოკანონები” ბიზანტიური ეპოქის საეკლესიო სამართლის დამახასიათებელი ნიშანია – ადრე გამოცემული კანონების განმარტებანი. კანონების განმარტებებს ბერძენი იურისტები უწოდებენ – სქოლიოებს, ხოლო ლათინები - გლოსებს. თავდაპირველად, სქოლიოებს წერდნენ ხელნაწერთა არეებზე. მათ ჰქონდათ … [Read more...]